Του Χάρη Φλουδόπουλου
Το "γερμανικό μοντέλο" εφαρμογής του πλαισίου κρατικών ενισχύσεων CISAF (Clean Industrial Deal State Aid Framework) αποτυπώνει με σαφήνεια την κατεύθυνση που δίνει η Ευρώπη για τη στήριξη της βαριάς βιομηχανίας απέναντι στο υψηλό ενεργειακό κόστος: επιδότηση ρεύματος με αντάλλαγμα επενδύσεις στην αποανθρακοποίηση.
Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το γερμανικό σχήμα (SA.120495) αποκαλύπτει ένα πλήρως δομημένο μηχανισμό που ήδη λειτουργεί ως "πιλότος" για τα υπόλοιπα κράτη μέλη – και κατ’ επέκταση για την Ελλάδα.
Στον πυρήνα του μέτρου βρίσκεται ένας μηχανισμός μερικής αποζημίωσης του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες.
Συγκεκριμένα η ενίσχυση καλύπτει την περίοδο 2026–2028.
Υπολογίζεται ως 50% μείωση της μέσης χονδρικής τιμής ρεύματος και εφαρμόζεται στο 50% της κατανάλωσης κάθε επιχείρησης. Υπάρχει κατώτατο όριο (floor) καθώς η τελική τιμή δεν μπορεί να πέσει κάτω από 50 €/MWh.
Με απλά λόγια, το κράτος δεν "μηδενίζει" το κόστος, αλλά περιορίζει τις ακραίες διακυμάνσεις, διατηρώντας ένα επίπεδο τιμής που εξακολουθεί να δίνει σήμα εξοικονόμησης.
Ποιοι μπαίνουν στο σχήμα
Το μέτρο στοχεύει αποκλειστικά για ενεργοβόρες και εμπορικά εκτεθειμένες βιομηχανίες και για κλάδους που περιλαμβάνονται στη λίστα της ΕΕ (CEEAG Annex 1)
Η στόχευση είναι σαφής: να αποφευχθεί το λεγόμενο carbon leakage, δηλαδή η μετεγκατάσταση παραγωγής εκτός Ευρώπης λόγω υψηλού ενεργειακού κόστους.
Επενδύσεις στην πράσινη μετάβαση
Το πιο σημαντικό στοιχείο του γερμανικού μοντέλου είναι ότι η επιδότηση δεν είναι "λευκή επιταγή".
Οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να επενδύσουν τουλάχιστον 50% της ενίσχυσης σε δράσεις αποανθρακοποίησης.
Οι επιλέξιμες επενδύσεις περιλαμβάνουν:
- ΑΠΕ (ή συμβόλαια PPA)
- Ενεργειακή αποδοτικότητα
- Αποθήκευση ενέργειας
- Ευελιξία ζήτησης
- Εξηλεκτρισμό παραγωγής
Ουσιαστικά, το κράτος χρηματοδοτεί το ενεργειακό κόστος μόνο εφόσον η βιομηχανία αλλάξει το ενεργειακό της μοντέλο.
Bonus για ευελιξία
Το σχήμα περιλαμβάνει και ένα επιπλέον κίνητρο καώς προσφέρει +10% bonus στην ενίσχυση υπό την προϋπόθεση ότι το 80% των επενδύσεων αφορά ευελιξία ζήτησης. Το 75% του bonus κατευθύνεται επίσης σε πράσινες επενδύσεις.
Πρόκειται για μια ξεκάθαρη κατεύθυνση προς την αποθήκευση, το demand response και τη διαχείριση φορτίου, δηλαδή τα εργαλεία που μειώνουν το κόστος του συστήματος συνολικά.
Το μέτρο έχει συνολικό προϋπολογισμό: 3,8 δισ. ευρώ και προβλέπεται να χρηματοδοτηθεί από το Ταμείο Κλίματος και Μετασχηματισμού της Γερμανίας. Η διάρκειά του θα είναι από το 2026 έως το 2028 με πληρωμές έως 2029.
Πώς υπολογίζεται η τιμή
Η "τιμή αναφοράς" βασίζεται στη μέση τιμή των συμβολαίων ηλεκτρικής ενέργειας και στην αγορά της EEX (European Energy Exchange). Αυτό σημαίνει ότι το μοντέλο συνδέεται άμεσα με τη χονδρική αγορά και δεν αποτελεί διοικητικά οριζόμενη τιμή
Ο στόχος: ανταγωνιστικότητα χωρίς αποβιομηχάνιση
Η γερμανική κυβέρνηση αιτιολογεί το μέτρο εστιάζοντας σε τρεις βασικούς κινδύνους που απειλούν τη βιομηχανία της: την απώλεια ανταγωνιστικότητας, τον κίνδυνο μετεγκατάστασης της βιομηχανίας εκτός ΕΕ και την καθυστέρηση στον εξηλεκτρισμό παραγωγής. Με άλλα λόγια, το CISAF λύνει το δομικό πρόβλημα της πράσινης μετάβασης αλλά και του υψηλότερου κόστους της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη σε σύγκριση με άλλες αγορές.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Το γερμανικό μοντέλο λειτουργεί ήδη ως "οδηγός" για τα υπόλοιπα κράτη μέλη. Για την Ελλάδα ειδικά, δείχνει ότι η Κομισιόν εγκρίνει άμεσες επιδοτήσεις ρεύματος στη βιομηχανία και επιβεβαιώνει ότι το CISAF μπορεί να εφαρμοστεί χωρίς να εγείρονται ζητήματα ανταγωνισμού. Θέτει ως προϋπόθεση την υλοποίηση επενδύσεων σε ΑΠΕ, αποθήκευση και ευελιξία.
Πηγή: capital.gr
