Αποκλιμάκωση της παραβατικότητας στα καύσιμα καταγράφει η νέα έρευνα του Εργαστηρίου Τεχνολογίας Καυσίμων και Λιπαντικών του ΕΜΠ, χωρίς ωστόσο να έχει εξαλειφθεί το πρόβλημα των ελλειμματικών παραδόσεων στις αντλίες.
Ο πρέοδρος του ΣΕΕΠΕ, Γιάννης Αλιγιζάκης σχολιάζοντας τα ευρήματα τη μελέτη σημείωσε ότι η παραβατικότητα στην Αττική εκτινάχθηκε από περίπου 20%-21% το 2020 και το 2021 στο 33% την περίοδο 2023-2024, πριν αρχίσει να αποκλιμακώνεται στο 23% μετά την εντατικοποίηση των ελέγχων.
Οι δύο λόγοι εκτόξευσης της παραβατικότητας
Σύμφωνα με τον κ. Αλιγιζάκη η αύξηση της παραβατικότητας οφείλεται σε δύο βασικούς παράγοντες.
· Ο πρώτος αφορά την καθυστέρηση της Πολιτείας να λάβει αποτελεσματικά μέτρα αντιμετώπισης του φαινομένου.
· Ο δεύτερος, όπως υποστήριξε, σχετίζεται με την εφαρμογή του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους από το 2022, το οποίο – κατά την εκτίμησή του – συμπίεσε τη βιωσιμότητα πολλών νόμιμων πρατηρίων.
«Έντιμοι πρατηριούχοι εγκατέλειψαν την αγορά, τα πρατήρια πέρασαν σε παραβατικούς και η παραβατικότητα εκτινάχθηκε», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Τα καύσιμα και τα λουκέτα στα πρατήρια
Ο κ. Αλιγιζάκης χαρακτήρισε το 2024 χρονιά-ορόσημο για την αγορά καυσίμων, καθώς τέθηκε σε εφαρμογή ο νέος νόμος που προβλέπει σφράγιση πρατηρίων για δύο χρόνια όταν διαπιστώνονται σοβαρές παραβάσεις. Μέχρι σήμερα έχουν κλείσει 92 πρατήρι*, αριθμός που – όπως είπε – μπορεί να μην είναι μεγάλος σε απόλυτα μεγέθη, αλλά ήταν αρκετός για να σταλεί σαφές μήνυμα στην αγορά ότι το καθεστώς ατιμωρησίας τελείωσε.
Παρά τις αρχικές εμπλοκές, το μέτρο εφαρμόστηκε και, σύμφωνα με τον καθηγητή, άρχισε να αλλάζει τη συμπεριφορά της αγοράς.
Μειώθηκε το «κλέψιμο» στην αντλία
Εκτός από τη μείωση του ποσοστού παραβατικότητας, η έρευνα κατέγραψε και αισθητή υποχώρηση στις ίδιες τις ελλειμματικές παραδόσεις. Το 2023 είχαν εντοπιστεί περιπτώσεις όπου ο καταναλωτής λάμβανε μόλις το 75% της ποσότητας που πλήρωνε, δηλαδή οι αποκλίσεις έφθαναν έως και 24%. Μετά την εντατικοποίηση των ελέγχων, το μέγιστο ποσοστό ελλειμματικής παράδοσης περιορίστηκε περίπου στο 15%.
«Αν δούμε το ποτήρι μισογεμάτο, έχει γίνει πολύ μεγάλη πρόοδος. Ωστόσο, το 23% παραμένει ένα πολύ υψηλό ποσοστό και δεν επιτρέπει κανέναν εφησυχασμό», τόνισε ο κ. κ,. Αλιγιζάκης.
Το πρόβλημα μετατοπίζεται στην περιφέρεια
Η εικόνα στη Θεσσαλονίκη εμφανίζεται λιγότερο βελτιωμένη. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, η παραβατικότητα υποχώρησε οριακά από περίπου 20% στο 18,6%, ωστόσο οι περιπτώσεις ελλειμματικών παραδόσεων έγιναν πιο έντονες, καθώς η μέση απόκλιση αυξήθηκε από 12,7% σε περίπου 14%.
Ο πρόεδρος του ΣΕΕΠΕ προειδοποίησε επίσης ότι τα πρώτα στοιχεία δείχνουν μετατόπιση του προβλήματος προς την περιφέρεια, όπου ήδη έχουν εντοπιστεί σοβαρές υποθέσεις, όπως πρόσφατα στον Βόλο.
Όπως αποκάλυψε, το εργαστήριο ετοιμάζει νέα πανελλαδική έρευνα για να αποτυπώσει την έκταση του φαινομένου εκτός Αττικής και Θεσσαλονίκης.
Ο πρόεδρος του ΣΕΕΠΕ υποστήριξε ότι δεν υπάρχει πλέον λόγος διατήρησης του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, σημειώνοντας ότι η αγορά λειτουργεί ουσιαστικά υπό περιορισμούς από την περίοδο της πανδημίας.
Όπως ανέφερε, σε συνθήκες κανονικής αγοράς το συνολικό περιθώριο κέρδους εταιρειών εμπορίας, πρατηρίων και μεταφορέων κυμαίνεται μεταξύ *8% και 10%, ενώ με το πλαφόν περιορίζεται περίπου στο **6%*, επίπεδο που – όπως είπε – δεν λαμβάνει υπόψη τη σημαντική αύξηση του λειτουργικού κόστους.
Επικαλέστηκε μάλιστα τον συσσωρευμένο πληθωρισμό της περιόδου 2022-2026, που ανήλθε στο 25%, την αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 29% και τον διπλασιασμό του χρηματοοικονομικού κόστους, υποστηρίζοντας ότι οι επιχειρήσεις απορρόφησαν τις επιβαρύνσεις χωρίς καμία αντίστοιχη προσαρμογή του θεσμικού πλαισίου.
«Η υψηλή φορολογία κρατά ακριβά τα καύσιμα»
Απαντώντας στην κριτική για τις τιμές στην αντλία, ο κ. Αληγιζάκης υποστήριξε ότι η βασική αιτία των υψηλών τιμών στην Ελλάδα δεν είναι τα περιθώρια κέρδους, αλλά η φορολογία.
Όπως είπε, περίπου *το 55% της τελικής τιμής της αμόλυβδης βενζίνης αποτελείται από φόρους*, ενώ υποστήριξε ότι η αγορά καυσίμων στην Ελλάδα διαθέτει από τα χαμηλότερα περιθώρια κέρδους στην Ευρώπη.
Παράλληλα, απέρριψε τον ισχυρισμό ότι οι μειώσεις των διεθνών τιμών δεν περνούν στον καταναλωτή, επικαλούμενος το πόρισμα της Επιτροπής Ανταγωνισμού, σύμφωνα με το οποίο, ύστερα από τριετή εξέταση όλων των τιμολογίων βενζίνης και diesel, δεν διαπιστώθηκε καμία ασυμμετρία στη μετακύλιση αυξήσεων και μειώσεων.
«Οι εταιρείες δεν είναι κερδοφόρες στην εσωτερική αγορά»
Ο πρόεδρος του ΣΕΕΠΕ απέρριψε επίσης το επιχείρημα ότι οι εταιρείες εμπορίας καυσίμων μπορούν να συνεχίσουν να απορροφούν το κόστος του πλαφόν.
Επικαλέστηκε μελέτη του ΙΟΒΕ, σύμφωνα με την οποία ο κλάδος εμπορίας καυσίμων στην εσωτερική αγορά ήταν συνολικά ζημιογόνος την περίοδο 2015-2024, επισημαίνοντας ότι τα κέρδη ορισμένων επιχειρήσεων προέρχονται κυρίως από δραστηριότητες εκτός της εγχώριας αγοράς.
Πιτσιλής: «Η τάση έχει πλέον αντιστραφεί»
Από την πλευρά του, ο διοικητής της ΑΑΔΕ Γιώργος Πιτσιλής χαρακτήρισε τη συνεργασία με τον ΣΕΕΠΕ και το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο καθοριστική για τη διαμόρφωση του νέου πλαισίου ελέγχων.
Υπενθύμισε ότι η νομοθεσία για το κλείσιμο των παραβατικών πρατηρίων ήταν αποτέλεσμα κοινής επεξεργασίας με τον κλάδο και στηρίχθηκε στη διαπίστωση ότι τα χρηματικά πρόστιμα δεν αρκούσαν, καθώς συχνά την επόμενη ημέρα στο ίδιο σημείο λειτουργούσε άλλη επιχείρηση. «Αποφασίσαμε ότι πρέπει να κλείνει το σημείο και εφαρμόσαμε τον νόμο με συνέπεια, σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος της ΕΛ.ΑΣ. Τα αποτελέσματα δείχνουν πλέον μια σαφή αντιστροφή της τάσης», σημείωσε ο διοικητής της ΑΑΔΕ.
Όπως τόνισε, η εικόνα έχει βελτιωθεί αισθητά σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, χωρίς όμως να σημαίνει ότι η μάχη κατά της παραβατικότητας έχει ολοκληρωθεί.
Πηγή: Οικονομικός Ταχυδρόμος
