Του Τάσου Δασόπουλου
Η εντυπωσιακή μείωση του δημόσιου χρέους, για το οποίο το ΥΠΕΘΟ φιλοδοξεί να είναι μέχρι και το τέλος του χρόνου το δεύτερο μεγαλύτερο εντός της ΕΕ, αφήνοντας την πρωτιά στην γειτονική Ιταλία, δεν ήρθε ούτε γρήγορα αλλά ούτε και εύκολα.
Σήμερα, ο στόχος που έχει η Κυβέρνηση για το χρέος είναι στο τέλος του χρόνου η Ελλάδα να έχει το δεύτερο αναλογικά μεγαλύτερο χρέος στην ΕΕ, ενώ το 2029 το χρέος να μειωθεί κάτω από το 120% του ΑΕΠ. Φέτος, έχει προγραμματίσει εκτός από την πρόωρη αποπληρωμή 7 δισ. στο διμερές δάνειο των 52.9 δισ. με την Ευρωζώνη, την πρόωρη αποπληρωμή άλλων 3 δισ. από το δάνειο των 110 δισ. ευρώ προς τον EFSF, το οποίο πήρε μπαίνοντας στο δεύτερο μνημόνιο.
Ωστόσο η πορεία ως εδώ, παρότι μείωσε το χρέος κατά 64% του ΑΕΠ, ήταν δύσκολη. Η σημερινή Κυβέρνηση "φορτώθηκε" σύσσωμο το βάρος της ενισχυμένης εποπτείας, αφού οι εκλογές του 2019 ανέβαλαν την πρώτη αξιολόγηση της χώρας τον Ιούνιο της ίδιας χρονιάς. Τελικά, μετά από 14+1 πετυχημένες αξιολογήσεις και μετά την εφαρμογή πλήθους μεταρρυθμίσεων, η Ελλάδα κατάφερε να βγεί από το "μνημόνιο" που δεν λεγόταν μνημόνιο, το οποίο επέβαλαν οι εταίροι μας για να μην παρεκκλίνει ξανά η Ελλάδα από όσα είχαν συμφωνηθεί μέσα στα τρία προγράμματα διάσωσης.
Η κρίσιμη διετία 2022-2023
Εμπόδιο στην πορεία αυτή ήταν η οικονομική κρίση που προκάλεσε η πανδημία του κορονοϊού, σε συνδυασμό με τη ρήτρα συνολικής διαφυγής που είχε ενεργοποιήσει η Κομισιόν τον Μάρτιο του 2020 και τις δαπάνες που έγιναν για να στηριχθεί το ΕΣΥ και η οικονομία. Το χρέος έφτασε στο τέλος του 2020 στο 209,4% του ΑΕΠ, ενώ η οικονομία συρρικνώθηκε κατά 9% του ΑΕΠ, λόγω της ζημιάς που είχε ο τουρισμός από την πανδημία.
Ωστόσο, το 2021 η Ελλάδα κατάφερε σχεδόν να ανακτήσει το ΑΕΠ που έχασε το 2020, μειώνοντας το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ κατά 12,2%, στο 197,2% από 209,4% το 2020.
Το 2022, με το τέλος της ενισχυμένης εποπτείας, η Ελλάδα ανακοινώνει ότι αποπληρώνει την πρώτη δόση ύψους 2,65 δισ. ευρώ από το διμερές δάνειο ύψους 52,9 δισ. με τις χώρες της Ευρωζώνης (GLF) και 4,25 δις ευρώ έναντι του υπολοίπου του δανείου ύψους 8,5 δισ. ευρώ που είχε η Ελλάδα με το ΔΝΤ. Το χρέος, ως ποσοστό του ΑΕΠ, μειώνεται κατά 19,2%, στο 177,8% από 197,2% στο τέλος του 2021. Τούτο, με τη βοήθεια και του υψηλού πληθωρισμού που έφερε η προηγούμενη ενεργειακή κρίση, ο οποίος έφταστε το 9,4% και αύξησε ανάλογα και το ΑΕΠ σε τρέχουσες τιμές.
Το 2023, η Ελλάδα κατάφερε και εξόγλησε το σύνολο των 8,2 δισ. που όφειλε ακόμη στο ΔΝΤ και πρόωρα μια διπλή δόση ύψους 5,3 δις ευρώ για το GLF.
Αποφασιστικής σημασίας για την αποπληρωμή των παλιών χρεών ήταν η κίνηση που είχε κάνει από το 2017 ο ΟΔΔΗΧ να μετατρέψει τα επιτόκια των δανείων του ΔΝΤ, των χρεών ύψους 110 δισ. προς τον EFSF και του GLF, από κυμαινόμενα που ήταν όταν πήραμε τα δάνεια σε σταθερά .
Το 2023 η οικονομία είχε περάσει ξανά σε πρωτογενές πλεόνασμα, οπότε άρχισε να λειτουργεί το δίδυμο ανάπτυξης και πρωτογενούς πλεονάσματος (έφτασε το 1,9% του ΑΕΠ). Μαζί με τις πρόωρες αποπληρωμές, το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ μειώνεται περαιτέρω κατά 13,5%, στο 164,3% από 177,8% το 2022.
Η διετία 2024-2025
Το 2024 ήταν ακόμη μια χρονιά κατά την οποία η Ελλάδα αποπλήρωσε άλλη μια τριπλή δόση ύψους 7,9 δισ. ευρώ στο διμερές δάνειο με την Ευρωζώνη. Η οικονομία υπεραπόδωσε διαμορφώνοντας πρωτογενές πλεόνασμα 4,7% του ΑΕΠ και η οικονομία αναπτύχθηκε με ρυθμό 2% και το χρέος συνέχισε να μειώνεται ως ποσοστό κατά 10,1%, στο 154,2% από 164,3% το 2023
Το 2025 η υπεραπόδοση της οικονομίας επαναλήφθηκε. Η ανάπτυξη έφτασε το 2%, ενώ το πρωτογενές πλεόνασμα αυξήθηκε στο 4,9% του ΑΕΠ. Το αποτέλεσμα ήταν το χρέος να μειωθεί περαιτέρω κατά 8,6% στο 145, 6% από 154,2% το 2024.
Πηγή: capital.gr
