Του Τάσου Δασόπουλου Τον μεγαλύτερο λογαριασμό του πολέμου στο Ιράν κινδυνεύει να πληρώσει η ΕΕ και η Ελλάδα μέσω των τιμών του φυσικού αερίου αν η σύρραξη παραταθεί για όλη την άνοιξη, καθώς το κατακερματισμένο σύστημα προμηθειών ενέργειας που έχει επισημάνει η έκθεση
Του Τάσου Δασόπουλου
Τον μεγαλύτερο λογαριασμό του πολέμου στο Ιράν κινδυνεύει να πληρώσει η ΕΕ και η Ελλάδα μέσω των τιμών του φυσικού αερίου αν η σύρραξη παραταθεί για όλη την άνοιξη, καθώς το κατακερματισμένο σύστημα προμηθειών ενέργειας που έχει επισημάνει η έκθεση Ντράγκι δείχνει ξανά τα προβλήματάτου.
Η έλλειψη ενεργειακής επάρκειας της ΕΕ και οι "εθνικές" πολιτικές στην προμήθεια φυσικού αερίου, με χαρακτηριστική την περίπτωση της Γερμανίας η οποία έπεσε σε ύφεση με τηδιακοπή της προμήθειας του φθηνού ρωσικού αερίου μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία, δικαιολογούν και την τωρινή ανησυχία για τη διάρκεια και την έκβαση του πολέμου στο Ιράν που κρατάει τις τιμές σε υψηλά επίπεδα.
Τούτο παρά το γεγονός ότι η ΕΕ δεν είναι εξαρτημένη από το φυσικό αέριοτου Περσικού Κόλπου, όπου εξελίσσεται ο πόλεμος. Οιανάγκες για φυσικό αέριο καλύπτονται σε ποσοστό 58% από τις ΗΠΑ, κατά 33% από την Νορβηγία και σε μικρότερα ποσοστά από την Αλγερία καιτο Αζερμπαϊτζάν, ενώ υπάρχει και ένα ποσοστό της τάξης του 3-5% που συνεχίζει να προμηθεύει η Ρωσία.
Ωστόσο το ευρωπαϊκό χρηματιστήριο του φυσικού αερίου, που έχει έδρα στην Ολλανδία, επηρεάζεται από τηγενικότερη αναστάτωση της αγοράς του καυσίμου. Το αποτέλεσμα είναι πως η τιμή του φυσικού αερίου στον δείκτη Dutch TTF εκτοξεύτηκε την περασμένη Δευτέρα από τα 31 ευρώ ανά θερμική μεγαβατώρα στο 61 ευρώ για να υποχωρήσει στα 51-52 ευρώ ανά θερμική μεγαβατώρα που είναι φυσικά πολύ υψηλότερη από την τιμή που είχαμε πριν 10 ημέρες και τα 40 ευρώ που ήταν η τιμή την ίδια εποχή το 2025.
Η συγκυρία του πολέμουσυνέπεσε με μια εξίσου δύσκολη συγκυρία για την ΕΕ σε ό,τι αφορά την προμήθεια φυσικού αερίου. Μετά από έναν "βαρύ" χειμώνα όπως ο φετινός, πριν μπειη άνοιξη, οι υπόγειες αποθήκες φυσικού αερίου είναι γεμάτες σε ποσοστό 20%. Η Ευρώπη ανέμενε ότι την άνοιξη που η ζήτηση μειώνεται από τα νοικοκυριά οι τιμές θα μειώνονταν και θα μπορούσε να βρεισυμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για να καλύψει τις αναγκαίες ποσότητες για τον επόμενο χειμώνα, με τιμές πολύ κάτω από τα 30 ευρώ. Όλα αυτά όμως σε επίπεδο κρατών χωρίς να υπάρχει σκέψη κάποια κοινής προμήθειας αερίου. Ωστόσο, ο πόλεμος αύξησε και διατηρείσε υψηλά επίπεδατις τιμές του φυσικού αερίου, προαναγγέλλοντας έναν πολύ ακριβό ενεργειακά επόμενο χειμώνα τόσο για τα νοικοκυριά όσο και -κυρίως- για τηβιομηχανία, η οποία θα έχει ακόμη υψηλότερο κόστος παραγωγής σε ένα περιβάλλον υψηλών δασμών από τις ΗΠΑ που θα κάνει ακόμη πιο δύσκολες τις εξαγωγές.
Οι επιπτώσεις για την Ελλάδα
Πριν καταλήξουν οι διαπραγματεύσεις για τον Κάθετο Διάδρομο, ο οποίος θα στέλνει μέσω Ελλάδας αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο στην Ευρώπη, η Αθήνα έχει αρχίσει να προβληματίζεται για τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος. Αν και το ενεργειακό μείγμα έχει πλέον μεγάλο ποσοστό ενέργειας από ΑΠΕ, ωστόσο δεν προσφέρει προς το παρόν σταθερότητα και επάρκεια ενέργειας, γιατί δεν έχουν ολοκληρωθεί η υποδομές για αποθήκευση "καθαρής" ενέργειας. Μια βοήθεια για την Ελλάδα είναι ότι προμηθεύεται ένα μέρος των αναγκών της από το Αζερμπαϊτζάν μέσω αγωγού με συμφωνία του 2025. Ωστόσο, η ασύμμετρη ενέργεια που δίνουν οι ΑΠΕέχει ως συνέπεια να χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο φυσικό αέριο για την ηλεκτροπαραγωγή. Κατά συνέπεια θα πρέπει να είμαστε εν αναμονή αυξήσεων για τα τιμολόγια του ηλεκτρικού ρεύματοςτους επόμενους μήνες.
Προς το παρόν, κορυφαία κυβερνητικά στελέχη διαβεβαιώνουν ότι αν οι αυξήσεις είναι μεγάλες υπάρχουν τα δημοσιονομικά περιθώρια να καλυφθείμέρος των αναγκών για τους οικονομικά ασθενέστερους.
Πηγή: capital.gr
