Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν βρίσκονται σε νέα φάση έντασης, καθώς η ανακοίνωση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για στρατιωτική επιχείρηση με στόχο τον τερματισμό του αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ προκάλεσε σφοδρές αντιδράσεις από την Τεχεράνη. Η ιρανική πλευρά προειδοποίησε ότι κάθε αμερικανική επέμβαση θα θεωρηθεί παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, της χώρας που εξαπέλυσε μαζί με το Ισραήλ τον πόλεμο εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, χαρακτήρισε την επιχείρηση «ανθρωπιστική χειρονομία» και πράξη «καλής θέλησης». Όπως δήλωσε, ο στόχος είναι η παροχή βοήθειας στους ναυτικούς που έχουν εγκλωβιστεί λόγω του αποκλεισμού.
Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε ότι το αμερικανικό πολεμικό ναυτικό θα συνοδεύει πλοία «που δεν έχουν καμία σχέση με τη διένεξη στη Μέση Ανατολή». Προειδοποίησε παράλληλα πως, αν η επιχείρηση —την οποία ονόμασε Project Freedom (Σχέδιο Ελευθερία)— παρεμποδιστεί, «οι ιρανικές δυνάμεις θα αντιμετωπιστούν διά της ισχύος».
Ο ίδιος έκανε λόγο για «πολύ θετικές» συνομιλίες με την Τεχεράνη μέσω Πακιστάν. Το μεικτό διοικητήριο των ενόπλων δυνάμεων των ΗΠΑ (CENTCOM) ανακοίνωσε ότι στην αποστολή θα συμμετάσχουν πυραυλοφόρα αντιτορπιλικά, περισσότερα από 100 αεροσκάφη και περίπου 15.000 στρατιώτες.
Αντίδραση της Τεχεράνης και προειδοποιήσεις
Η ιρανική στρατιωτική διοίκηση απάντησε με αυστηρό τόνο, δηλώνοντας ότι κάθε προσέγγιση των αμερικανικών δυνάμεων στα Στενά του Ορμούζ θα προκαλέσει επίθεση. «Προειδοποιούμε οποιαδήποτε ξένη ένοπλη δύναμη, ιδιαίτερα τον επιθετικό αμερικανικό στρατό: αν πλησιάσουν ή διεισδύσουν στα Στενά του Ορμούζ, θα στοχοθετηθούν», τόνισε ο στρατηγός Αλί Αμπντολαχί, επικεφαλής της διοίκησης Χατάμ Αλ Ανμπίγια, σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση του Ιράν.
Σε ξεχωριστή ανακοίνωση, οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις υπογράμμισαν ότι η ασφάλεια των Στενών «βρίσκεται στα δικά μας χέρια» και πως κάθε διέλευση πρέπει να γίνεται σε συντονισμό με την Τεχεράνη. Ο Εμπραχίμ Αζιζί, πρόεδρος της επιτροπής εθνικής ασφαλείας του ιρανικού κοινοβουλίου, προειδοποίησε μέσω X ότι «οποιαδήποτε αμερικανική ανάμιξη στο νέο ναυτικό καθεστώς θα θεωρηθεί παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός».
Παράλληλα, το Πακιστάν ανακοίνωσε ότι ο υπουργός Εξωτερικών Μοχάμαντ Ισάκ Νταρ είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ιρανό ομόλογό του Αμπάς Αραγτσί, με αντικείμενο την περιφερειακή κατάσταση και τις διπλωματικές πρωτοβουλίες της Ισλαμαμπάντ.
Ενεργειακές επιπτώσεις και διεθνείς ανησυχίες
Με το ξέσπασμα του πολέμου, το Ιράν προχώρησε στο κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η Ουάσιγκτον, ως απάντηση, επέβαλε αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια. Η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας, Σανάε Τακαΐτσι, προειδοποίησε ότι η κρίση έχει «τεράστιες επιπτώσεις για τον Ινδο-Ειρηνικό», καθώς η περιοχή εξαρτάται ενεργειακά από τη Μέση Ανατολή.
Η ενεργειακή αστάθεια έχει οδηγήσει τις τιμές του πετρελαίου σε υψηλά επίπεδα, αν και πρόσφατα εμφανίζουν τάσεις σταθεροποίησης. Το βαρέλι Μπρεντ διαπραγματεύεται στα 108,59 δολάρια, χαμηλότερα από τα 126 δολάρια της προηγούμενης εβδομάδας.
Σύμφωνα με την AXSMarine, στις 29 Απριλίου βρίσκονταν στον Κόλπο 913 εμπορικά πλοία, εκ των οποίων 270 πετρελαιοφόρα και περίπου 50 μεταφοράς αερίου. Περίπου 20.000 ναυτικοί παραμένουν αποκλεισμένοι, με αρκετά πλοία να αντιμετωπίζουν «ελλείψεις τροφίμων και ειδών πρώτης ανάγκης», όπως ανέφερε ο Ντόναλντ Τραμπ.
Διπλωματικό αδιέξοδο και νέα πρόταση
Ο πόλεμος, που έχει προκαλέσει χιλιάδες θανάτους κυρίως στο Ιράν και τον Λίβανο, έχει οδηγήσει την Τεχεράνη στην επιβολή τελών διέλευσης στα πλοία που περνούν το Στενό. Σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη Μοτζταμπά Χαμενεΐ απείλησε ότι θα βυθιστούν αμερικανικά πολεμικά πλοία, κατηγορώντας την Ουάσιγκτον για «πειρατική» συμπεριφορά.
Παρά την κατάπαυση του πυρός της 8ης Απριλίου, το αδιέξοδο παραμένει. Οι διαπραγματεύσεις μέσω Πακιστάν δεν έχουν αποφέρει αποτελέσματα, ενώ η Τεχεράνη υπέβαλε νέα πρόταση προς τις ΗΠΑ, ζητώντας αποχώρηση στρατευμάτων, άρση αποκλεισμών και κυρώσεων, αποδέσμευση πόρων και δημιουργία «μηχανισμού» για τη διαχείριση του Στενού του Ορμούζ.
Όπως μετέδωσε το πρακτορείο Tasnim, το σχέδιο προβλέπει επίσης την κήρυξη «τέλους του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου». Το ζήτημα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος δεν περιλαμβάνεται, αν και ΗΠΑ και Ισραήλ το θεωρούν καθοριστικό, κατηγορώντας την Τεχεράνη ότι επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικού οπλοστασίου — κάτι που η ιρανική πλευρά αρνείται σταθερά εδώ και δεκαετίες.
Πηγή: tanea.gr
