Γιατί το Ιράν ξέμεινε από συμμάχους;

Το Ιράν περίμενε την στήριξη της Κίνας και της Ρωσίας στο ενδεχόμενο μιας σύρραξης με τις ΗΠΑ και το Ιράν. Λησμόνησε όμως έναν βασικό κανόνα της εξωτερικής πολιτικής. Δηλαδή πως στις διεθνείς σχέσεις δεν υπάρχουν φιλίες παρά μονο συμφέροντα.

Για πάνω από μια δεκαετία οι σκληροπυρηνικοί παράγοντες του καθεστώτος των Μουλάδων καλλιεργούσαν την αίσθηση πως σε ένα ενδεχόμενο πολεμικό μέτωπο με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, το Ιράν θα είχε την στήριξη της Κίνας και της Ρωσίας. Η αίσθηση αυτή, όμως, σήμερα καταρρίπτεται με τον πλέον εκκωφαντικό τρόπο καθώς καθίσταται σαφές πως Πεκίνο και Μόσχα είναι αποφασισμένες να αφήσουν το Ιράν μόνο του σε αυτή την άνευ προηγούμενου επέλαση των Ισραηλινών και Αμερικανών πάνω από τον ουρανό της Τεχεράνης.

Γιατί η Κίνα δεν στηρίζει το Ιράν;

Οι σχέσεις μεταξύ των δυο χωρών θεωρούνται παραπάνω από στενές. Δυο αρχαίοι πολιτισμοί που αναζητούν ρόλο στον σύγχρονο κόσμο, δυο κράτη που αντιπαλεύουν την αμερικανική ηγεμονία και φυσικά δυο χώρες με στενές οικονομικές σχέσεις. Η ενεργειακή ασφάλεια της Κίνας συνδέεται άρρηκτα με το Ιράν.

Περισσότερο από το 55% των συνολικών εισαγωγών πετρελαίου της Κίνας το 2025 προήλθε από τη Μέση Ανατολή (περίπου το 13% από το ίδιο το Ιράν), και το μεγαλύτερο μέρος αυτού περνάει από τα Στενά του Ορμούζ. Όλα τα παραπάνω θα συνηγορούσαν στο συμπέρασμα πως η Κίνα θα παρέμβει για να διασώσει το Ιράν όμως κάτι τέτοιο δεν φαντάζει πιθανό. Οι βασικοί λόγοι σύμφωνα με τους Κινέζους αναλυτές είναι τρεις:

-Πρώτον οι Κινέζοι έχουν χάσει την εμπιστοσύνη τους προς το Ιράν ως ανάχωμα στην δυτική προέλαση. Λόγω αυτού που θεωρούν οι Κινέζοι ως τάση της Τεχεράνης να υποχωρεί στις δυτικές απαιτήσεις αντί να αντιδρά δυναμικά, κάτι που φαίνεται από τη συνεχή επιθυμία του να διαπραγματευτεί με την Ουάσιγκτον, έχει στοιχίσει.

-Δεύτερον, η Κίνα φαίνεται πως έχει καταλήξει στο συμπέρασμα πως η ισχύς και η επαναστατική εικόνα του Ιράν είναι υπερβολικά διογκωμένες αν όχι παραπλανητικές. Το Ιράν έχει πληθυσμό δέκα φορές μεγαλύτερο από αυτόν του Ισραήλ και τρεις φορές μεγαλύτερο από αυτόν της Σαουδικής Αραβίας, όμως το ΑΕΠ του είναι μικρότερο από το 90% του Ισραήλ και μόλις το 25% της Σαουδικής Αραβίας.

-Τρίτον, οι Κινέζοι έχουν χάσει την εμπιστοσύνη τους προς την Τεχεράνη γιατί οι τελευταίοι έχουν αποτύχει να στηρίξουν αποτελεσματικά τους συμμάχους της στην περιοχή και θεωρούν ότι η κακή διακυβέρνηση, η διαφθορά και οι οικονομικές δυσκολίες έχουν μειώσει την εμπιστοσύνη της Κίνας στο ιρανικό καθεστώς.

Πότε και υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί να εμπλακεί η Κίνα

Σύμφωνα με τις αναλύσεις του Foreign Affairs και του Foreign Policy, η Κίνα μπορεί να εμπλακεί στον πόλεμο μόνο εάν δει πως τίθεται σε αμφισβήτηση η ενεργειακή του επάρκεια και ασφάλεια.

Αυτό που φοβάται περισσότερο το Πεκίνο είναι το ενδεχόμενο κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ, κάτι που θα έκοβε περισσότερο από το μισό των κινεζικών εισαγωγών πετρελαίου. Μέχρι σήμερα πολλοί Κινέζοι ειδικοί θεωρούσαν ένα τέτοιο σενάριο απίθανο, επειδή κάτι τέτοιο θα προκαλούσε παγκόσμια ενεργειακή κρίση και θα έβλαπτε και το ίδιο το Ιράν. Αν όμως η σύγκρουση παραταθεί και απειληθούν σοβαρά οι ενεργειακές προμήθειες της Κίνας, τότε το Πεκίνο ίσως αναγκαστεί να αναθεωρήσει τη στάση του και να εμπλακεί πιο ενεργάενδεχομένως παρέχοντας τεχνολογική, οικονομική ή στρατιωτική υποστήριξη προς την Τεχεράνη. Ένα δεύτερο σενάριο εμπλοκής σχετίζεται με την ανάδειξη ενός καθεστώτος που θα ήταν εχθρικό προς το Πεκίνο. Κάτι τέτοιο όμως φαντάζει σχεδόν αδύνατο.

Τι ισχύει με τον Πούτιν;

Οι φωτογραφίες του Χαμενεϊ με τον Βλάντιμιρ Πούτιν αλλά και οι συχνές επαφές μεταξύ των δυο ηγετών δεν φαίνονται ικανές να παρακινήσουν την ρωσική αρκούδα σε ένα νέο πολεμικό μέτωπο. Σε δημοσίευμα του Politico αναφέρεται ότι η δολοφονία του ανώτατου ηγέτη του Ιράν ενεργοποίησε δύο από τα βαθύτερα ένστικτα του Πούτιν: τη βαθιά ριζωμένη αγωνία για τη δική του πολιτική επιβίωση, καθώς και την επιδίωξη να διασφαλίσει το μέλλον του μέσα από μια νίκη επί της Ουκρανίας με κάθε κόστος.

Και τα δύο αποτυπώθηκαν σε μια σύντομη ανακοίνωση που αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του Κρεμλίνου, όπου ο Πούτιν καταδίκασε τη δολοφονία του Χαμενεΐ και τη χαρακτήρισε φόνο που διαπράχθηκε με κυνική παραβίαση όλων των κανόνων της ανθρώπινης ηθικής και του διεθνούς δικαίου.

Ο Πούτιν θα ήθελε πολύ να στηρίξει το καθεστώς του Ιράν όμως δεν το κάνει κυρίως με γνώμονα τους στρατηγικούς υπολογισμούς και περιορισμούς. Οι λόγοι είναι τρεις:

-Πρώτον, μεγάλο μέρος του στρατού και των πόρων της είναι ήδη δεσμευμένο στο μέτωπο της Ουκρανίας ενώ η παραστρατιωτική ομάδα Wagner που αναλάμβανε τέτοις αποστολές είναι εγκεφαλικά νεκρή.

-Δεύτερον, μια άμεση εμπλοκή στον πόλεμο θα οδηγούσε σε άμεση ρήξη με τις ΗΠΑ σε μια εποχή που ο Πούτιν φαίνεται πως θέλει να γεφυρώσει την απόσταση του από την Ουάσιγκτον.

-Τρίτον, δεν θέλει να χαλάσει τις σχέσεις του με το Ισραήλ καθώς οι δυο χώρες έχουν στρατιωτικό συντονισμό στη Σύρια ενώ παράλληλα έχουν στενές οικονομικές σχέσεις.

Όλα τα παραπάνω συνηγορούν σε ένα συμπέρασμα και αυτό δεν είναι άλλο από το ότι το καθεστώς των Μουλάδων θα πολεμήσει για να κρατηθεί στη ζωή μόνο του. Ένα από τα πρώτα μαθήματα άλλωστε της σχολής του ρεαλισμού είναι πως στις διεθνείς σχέσεις δεν υπάρχουν φιλίες, μόνο συμφέροντα.

Πηγή: in.gr