Στο Ιράν, οι εικόνες των ηγετών και των διαδόχων τους εξακολουθούν να κυριαρχούν στον δημόσιο χώρο, από τους δρόμους και τα οχήματα έως τις τηλεοπτικές οθόνες. Παρά τις διαδηλώσεις, τον πόλεμο και την εύθραυστη εκεχειρία που συμφωνήθηκε αρχές Απριλίου το καθεστώς της Ισλαμικής Δημοκρατίας παραμένει στην εξουσία.
Σύμφωνα με Ιρανούς που μίλησαν στο BBC, το καθεστώς όχι μόνο δεν αποδυναμώθηκε, αλλά φαίνεται να έχει εδραιώσει περαιτέρω τη θέση του, υιοθετώντας πιο αυστηρή στάση απέναντι στους αντιφρονούντες.
Η ζωή υπό τον φόβο
Η «Σάνα» και ο «Ντιάκο» είναι τα ψευδώνυμα τους και είναι ένα νεαρό ζευγάρι που ζει στην Τεχεράνη. Ανήκουν στη μεσαία τάξη, είναι μορφωμένοι και επιθυμούν να δουν το τέλος της σκληρής θρησκευτικής διακυβέρνησης.
Για να ειπωθεί η ιστορία τους, πρέπει να παραλειφθούν πολλές λεπτομέρειες που θα μπορούσαν να αποκαλύψουν την ταυτότητά τους. Το καθεστώς χρησιμοποιεί τέτοιες πληροφορίες για να εντοπίζει όσους τολμούν να μιλήσουν ελεύθερα στα ξένα μέσα.
Ο δημοσιογράφος που συνεργάζεται με το BBC στο Ιράν τους συνάντησε κοντά σε ένα πάρκο, όπου οικογένειες απολάμβαναν στιγμές ηρεμίας εν μέσω της εκεχειρίας.
Ο Ντιάκο θέλει να πιστεύει ότι η ζωή θα βελτιωθεί. «Τα πράγματα θα αλλάξουν», λέει. «Ήδη έχουν αλλάξει». Η Σάνα γελά όταν τον ακούει: «Αλλάξει; Έπεσε στα χέρια των Φρουρών της Επανάστασης. Η χώρα είναι χάος».
Όπως εξηγεί, τα συναισθήματά της μεταβλήθηκαν μετά την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν. «Στην αρχή δεν ήθελα τον πόλεμο… αλλά όσο χτυπούσαν τα ηγετικά στελέχη, ένιωθα χαρά για κάθε θάνατό τους», λέει.
Η απογοήτευση μετά τον πόλεμο
Όταν ο πόλεμος παρατάθηκε, η «Σάνα» όπως και ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, συνειδητοποίησε ότι ο θάνατος του Ανώτατου Θρησκευτικού Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ και άλλων ανώτερων αξιωματούχων δεν έφερε ένα πιο διαλλακτικό καθεστώς ή την αλλαγή του όπως αρχικά πίστευε ο Αμερικανός Πρόεδρος.
«Πολλοί από τους ανθρώπους τους παραμένουν στη θέση τους. Ό,τι φανταζόμουν δεν έγινε. Όλα χειροτέρεψαν. Και μείναμε με την Ισλαμική Δημοκρατία. Είμαι συντετριμμένη που κέρδισαν αυτόν τον πόλεμο», λέει.
Είναι αδύνατο να υπολογιστεί το πραγματικό μέγεθος της στήριξης προς το καθεστώς. Υπάρχουν συχνές δημόσιες εκδηλώσεις αλληλεγγύης από τους υποστηρικτές του, ενώ οι αντικυβερνητικές συγκεντρώσεις απαγορεύονται.
Εντεινόμενη καταστολή και φόβος
Πηγές του BBC στο Ιράν, που μίλησαν με ακτιβιστές, δικηγόρους ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ανεξάρτητους δημοσιογράφους, περιγράφουν ένα κλίμα βαριάς ανησυχίας. Ο φόβος είναι ότι μόλις τελειώσει ο πόλεμος, το κράτος θα εντείνει την εσωτερική του καταστολή.
Σύμφωνα με το Human Rights Activists News Agency (HRANA), περισσότεροι από 53.000 άνθρωποι συνελήφθησαν κατά τη διάρκεια των αντικαθεστωτικών διαδηλώσεων τον περασμένο Ιανουάριο, πριν ξεσπάσει ο πόλεμος. Από τότε, εκτιμάται ότι χιλιάδες ακόμη έχουν προσαχθεί.
Παράλληλα, σημειώθηκε ρεκόρ εκτελέσεων πολιτικών κρατουμένων 21 άνθρωποι απαγχονίστηκαν μέσα στη διάρκεια του πολέμου, ο υψηλότερος αριθμός των τελευταίων τριών δεκαετιών. Εννέα σχετίζονταν με τις διαδηλώσεις του Ιανουαρίου, δέκα κατηγορήθηκαν για συμμετοχή σε αντιπολιτευόμενες ομάδες και δύο για κατασκοπεία.
Η «Σούζαν», δικηγόρος που εργάζεται με κρατουμένους, αναφέρει ότι οι συνθήκες στις φυλακές έχουν γίνει πολύ πιο σκληρές. «Πριν τον πόλεμο, η βία περιοριζόταν σε όσους ηγούνταν των διαδηλώσεων ή ήταν οπλισμένοι. Κατά τη διάρκεια του πολέμου, η σκληρότητα αυτή αυξήθηκε σημαντικά», λέει.
Η προσωπική της ιστορία δείχνει πώς ο πόλεμος έχει διχάσει τις οικογένειες. Οι γονείς της είναι υπέρ του καθεστώτος, ενώ ο αδελφός της το αντιμάχεται. Όταν του εξέφρασε τον φόβο ότι οι γονείς τους μπορεί να στοχοποιηθούν αν πέσει η κυβέρνηση, εκείνος απάντησε: «Αφού θέλουν να μαρτυρήσουν, γιατί να τους το αρνηθούμε;».
Η Σούζαν θέλει ο πόλεμος να τελειώσει, αλλά φοβάται ότι τότε η πίεση θα ενταθεί. «Αν τελειώσει ο πόλεμος, το καθεστώς πιθανόν να ξεσπάσει στους κρατούμενους. Ζούμε δανεικό χρόνο», λέει.
Ακτιβιστές αναφέρουν ότι φέτος έχουν ήδη πραγματοποιηθεί τέσσερις εκτελέσεις ατόμων που κατηγορήθηκαν για σχέσεις με τη μυστική Ισραηλινή υπηρεσία πληροφορίων την Μοσάντ.
Ανεξάρτητοι δημοσιογράφοι φοβούνται ότι θα στοχοποιηθούν ως συνεργάτες των ΗΠΑ ή του Ισραήλ. Πολλοί έχουν συλληφθεί με την κατηγορία ότι έστειλαν υλικό σε ξένα μέσα ενημέρωσης.
Η αγωνία των ρεπόρτερ
Ένας δημοσιογράφος, που ονομάζεται «Άρμιν» για λόγους ασφαλείας, δήλωσε ότι ακόμη και η απλή αναφορά στα γεγονότα του πολέμου αρκεί για να οδηγηθεί κάποιος στη φυλακή με πιθανές θανατηφόρες συνέπειες.
«Παλιά μπορεί να μας κατηγορούσαν για πολιτικό αδίκημα. Τώρα, αν γράψουμε για τον πόλεμο, μπορεί να μας πουν κατασκόπους», εξηγεί. Η κατηγορία της κατασκοπείας επισύρει τη θανατική ποινή σε ένα δικαστικό σύστημα που υπηρετεί το καθεστώς.
«Πριν, προσπαθούσαμε να καταλάβουμε πόσοι τραυματίστηκαν και ποιο θα ήταν το αποτέλεσμα των διαδηλώσεων. Τώρα, το μόνο που σκεφτόμαστε είναι να μείνουμε ζωντανοί εμείς και οι οικογένειές μας», προσθέτει.
Τις νύχτες, ενώ η οικογένειά του κοιμάται, ο Άρμιν μένει ξάγρυπνος. «Ξαπλώνω και αναρωτιέμαι τι μας περιμένει. Αυτή η αβεβαιότητα γεννά τρομερό άγχος», καταλήγει.
Πηγή: BBC
Πηγή: tanea.gr
