Υπάρχουν ιστορίες που δεν γράφονται εύκολα. Όχι γιατί δεν αξίζουν να ειπωθούν, αλλά γιατί κουβαλούν ακόμη τον φόβο, τον πόνο και τη σιωπή ανθρώπων που συνεχίζουν να ζουν μέσα στη σκιά της κατοχής. Μια τέτοια ιστορία είναι και το βιβλίο «Γυμνάσιο Ριζοκαρπάσου: το κρυφό σχολείο», που παρουσιάζεται την Παρασκευή 8 Μαΐου στις 19:00 στη Βιβλιοθήκη του Θρησκευτικο-Φιλολογικού Συλλόγου «Οι Τρεις Ιεράρχαι» στον Βόλο.
Το βιβλίο των Γιώργου Κ. Μιχαηλίδη και Ελένης Ιερείδου – Μόλισσον φωτίζει μια λιγότερο γνωστή, αλλά βαθιά συγκλονιστική πτυχή της σύγχρονης ιστορίας της Κύπρου: τον αγώνα των εγκλωβισμένων Ελληνοκυπρίων του Ριζοκαρπάσου να κρατήσουν ζωντανή την παιδεία και μαζί της την ταυτότητα και την αξιοπρέπειά τους.
Ο συγγραφέας και ακαδημαϊκός Γιώργος Μιχαηλίδης, γεννημένος στο κατεχόμενο χωριό Κατωκοπιά, υπήρξε ένας από τους ανθρώπους που το 2003-2004 δίδαξαν εθελοντικά και μυστικά στα σπίτια παιδιών του Ριζοκαρπάσου. Την εποχή εκείνη, σχεδόν τρεις δεκαετίες μετά την τουρκική εισβολή, το ελληνικό γυμνάσιο εξακολουθούσε να απαγορεύεται. Τα παιδιά είχαν μπροστά τους σκληρά διλήμματα: να μείνουν χωρίς μόρφωση, να χωριστούν από τις οικογένειές τους ή να εγκαταλείψουν οριστικά τον τόπο τους.
«Πηγαίναμε και κάναμε μάθημα μυστικά στα σπίτια των παιδιών, ώστε να μην φύγουν από το χωριό», περιγράφει ο ίδιος. Ένα ταξίδι έξι ωρών κάθε Σαββατοκύριακο, χωρίς αμοιβή, μόνο με την αγωνία να μη σβήσει το ελληνικό σχολείο από την Καρπασία.
Το βιβλίο γράφτηκε το 2022, αλλά παρέμεινε μακριά από τη δημοσιότητα στην Κύπρο. Ο λόγος ήταν ένας: ο φόβος μήπως οι κατοχικές αρχές στραφούν εναντίον ανθρώπων που εξακολουθούν να ζουν εκεί. «Το γράψαμε ως ηθική υποχρέωση απέναντι σε αυτούς τους ανθρώπους», λέει ο συγγραφέας.
Η παρουσίαση στον Βόλο αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό σε μια πόλη που γνωρίζει τι σημαίνει προσφυγιά και μνήμη. Η εκδήλωση θα πλαισιωθεί από μουσική, απαγγελίες ποιημάτων και ομιλίες πανεπιστημιακών και εκπαιδευτικών, μετατρέποντας τη βραδιά σε μια κατάθεση ψυχής για την Κύπρο που επιμένει να θυμάται και να ελπίζει.
Γιατί το Ριζοκάρπασο δεν είναι μόνο ένας τόπος. Είναι σύμβολο καρτερίας, αντίστασης και πίστης ότι ακόμη και μέσα στη σιωπή της κατοχής, η παιδεία μπορεί να κρατήσει αναμμένο το φως.
www.ertnews.gr
