Του Κώστα Κατίκου
Παράθυρο έμμεσων αυξήσεων στις συντάξεις μέσω αλλαγών στην Εισφορά Αλληλεγγύης (ΕΑΣ) ενδέχεται να ανοίξει το Ελεγκτικό Συνέδριο, που θα εξετάσει σε πρότυπη δίκη αν υπάρχουν ζητήματα άνισης (και άδικης) μεταχείρισης για τους συνταξιούχους με τον τρόπο που επιβάλλεται η εν λόγω κράτηση.
Από την έκβασή της θα εξαρτηθεί, πρώτον, αν και πόσο θα μειωθούν οι κρατήσεις για περίπου 400.000 συνταξιούχους στους οποίους επιβάλλεται η ΕΑΣ και, δεύτερον, αν θα ανοίξει παράθυρο για αναδρομικά από τη διαφορά κρατήσεων που έχουν σήμερα.
Η πρότυπη δίκη αποφασίστηκε με Πράξη της Προέδρου του Ε.Σ., Σωτηρίας Ντούνη, και θα διεξαχθεί στις 10 Ιουνίου. Γίνεται δε με αφορμή αγωγή πολιτικού συνταξιούχου για την ΕΑΣ, με την οποία ζητείται να αναγνωρισθεί η υποχρέωση του Ελληνικού Δημοσίου να του καταβάλει τη διαφορά που προκύπτει ανάμεσα στα ποσά των συντάξεων που έλαβε κατά τη χρονική περίοδο από 1.1.2019 έως 30.9.2019 και στα ποσά που θα λάμβανε εάν δεν εφαρμοζόταν η εισφορά αλληλεγγύης σε όλο το ποσό της σύνταξης, αλλά μόνο στο ποσό πάνω από τα 1.400 ευρώ.
Οι πιθανότητες να ακυρωθεί το υφιστάμενο καθεστώς και να αλλάξει ο υπολογισμός της ΕΑΣ είναι σημαντικές, καθώς το δικαστήριο καλείται να αποφασίσει να μην υπολογίζεται στην εισφορά το ποσό της σύνταξης έως τα 1.400 ευρώ και η κράτηση να επιβάλλεται στη διαφορά σύνταξης πάνω από τα 1.400 ευρώ.
Αυτή τη θέση, άλλωστε, να επιβάλλεται δηλαδή η ΕΑΣ με αναλογικό σύστημα και με απαλλασσόμενα ποσά, όπως ισχύει με τις φορολογικές κλίμακες, έχει υποστηρίξει ο Συνήγορος του Πολίτη με σχετικό πόρισμά του προς το υπουργείο Εργασίας, πλην όμως οι προτάσεις του "Συνηγόρου" δεν υιοθετήθηκαν.
Αντί αυτών και προκειμένου η ΕΑΣ να μην εξανεμίζει τις αυξήσεις στις συντάξεις, αποφασίστηκε κάθε φορά που αυξάνονται οι συντάξεις να αυξάνονται με το ίδιο ποσοστό και τα ποσά των κλιμακίων της ΕΑΣ, ώστε οι κρατήσεις να ξεκινούν από υψηλότερα ποσά σύνταξης.
Οι αυξήσεις
Οι έμμεσες αυξήσεις που θα προκύψουν από την αλλαγή του τρόπου υπολογισμού της ΕΑΣ και δη, αν οριστεί από το δικαστήριο ως απαλλασσόμενο από την κράτηση το ποσό σύνταξης έως τα 1.400 ευρώ, εκτιμάται ότι θα είναι γύρω στα 20 ευρώ για τις μεσαίες συντάξεις από 1.450 έως 1.650 ευρώ, ενώ για τις υψηλότερες οι αυξήσεις θα ξεπεράσουν και τα 100 ευρώ.
Για παράδειγμα, αν το Ελεγκτικό Συνέδριο ορίσει ως απαλλασσόμενο ποσό τα 1.400 ευρώ, τότε η κράτηση ΕΑΣ σε έναν συνταξιούχο που λαμβάνει 2.000 ευρώ θα πρέπει να επιβάλλεται στο ποσό των 600 ευρώ. Αν ο συντελεστής οριστεί (από το υπουργείο Εργασίας) στο 15%, τότε η εισφορά θα είναι 15% στα 600 ευρώ, δηλαδή 90 ευρώ, ενώ σήμερα ο συνταξιούχος πληρώνει εισφορά 7% σε όλο το ποσό των 2.000 ευρώ, δηλαδή καταβάλλει 140 ευρώ.
Αν λοιπόν το δικαστήριο ακυρώσει τον σημερινό υπολογισμό, τότε ο συνταξιούχος αφενός θα έχει μείωση κρατήσεων κατά 50 ευρώ τον μήνα και αφετέρου θα έχει δικαίωμα να ζητήσει τα 50 ευρώ αναδρομικά από την έκδοση της απόφασης και μετά, και για όσους μήνες δεν διορθώνεται η κράτηση στη σύνταξή του.
Σημειώνεται ότι το υπουργείο Εργασίας έχει επεξεργαστεί σενάρια για αλλαγές στις κλίμακες της ΕΑΣ, αλλά έμειναν στο συρτάρι και επιλέχθηκε ως "φθηνότερη" λύση να τιμαριθμοποιείται η ΕΑΣ κάθε χρόνο, για να μη χάνονται οι αυξήσεις των συνταξιούχων, χωρίς όμως να μειώνονται οι κρατήσεις.
Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην Πράξη του Ελεγκτικού Συνεδρίου, το νομικό ζήτημα που ανακύπτει και πρέπει να επιλυθεί ως προς τον τρόπο υπολογισμού της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων αφορά στην εφαρμογή ενιαίου συντελεστή επί του συνολικού ποσού της εκάστοτε χορηγούμενης σύνταξης, χωρίς από το συνολικό ποσό να αφαιρείται το τμήμα σύνταξης έως τα 1.400 ευρώ, ώστε η κράτηση να εφαρμόζεται επί του υπολειπόμενου ποσού σύνταξης, δηλαδή άνω των 1.400 ευρώ.
Ένας πρόσθετος λόγος που επιχειρείται η οριστική διευθέτηση του τρόπου υπολογισμού της ΕΑΣ είναι και το γεγονός ότι, όπως αναφέρει η Πράξη του ΕΛ. Συνεδρίου, η Ολομέλεια του Δικαστηρίου δεν έχει επιλύσει το ανωτέρω ζήτημα, το οποίο είναι γενικότερου ενδιαφέροντος και αφορά ευρύτερη κατηγορία προσώπων.
Πηγή: capital.gr
