Παρέμβαση στους συντελεστές υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ, εν όψει της σχεδιαζόμενης προσαρμογής των αντικειμενικών τιμών το 2027, εξετάζουν στην κυβέρνηση. Στόχος είναι η φορολογική επιβάρυνση για τους ιδιοκτήτες ακινήτων να συγκρατηθεί ή ακόμα και να μειωθεί σε ορισμένες περιοχές, παρά την ευθυγράμμιση των αντικειμενικών με τις πραγματικές τιμές της αγοράς. Το επόμενο έτος θα έρθει νέα προσαρμογή για τα ακίνητα σε όλη την Ελλάδα με βάση το αυτοματοποιημένο σύστημα, το οποίο θα παρακολουθεί ηλεκτρονικά τις αυξομειώσεις των εμπορικών τιμών στην κτηματαγορά. Η προσαρμογή των αντικειμενικών αξιών θα γίνεται αυτόματα με βάση ένα νέο πληροφοριακό σύστημα, στο οποίο θα καταγράφονται όλες οι τάσεις αλλά και τα δεδομένα της αγοράς, εξισώνοντας τις αντικειμενικές με τις πραγματικές τιμές διαρκώς. Η τελευταία αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών έγινε το 2021, οπότε και προσαρμόστηκαν στις τιμές αγοράς και ίσχυσαν από την 1η Ιανουαρίου 2022.
Από το 2021, όμως, μέχρι και το τέλος του 2025 οι τιμές των ακινήτων έχουν σημειώσει εντυπωσιακή άνοδο, σε πολλές περιπτώσεις άνω του 60%. Αυτό σημαίνει ότι μια νέα αναπροσαρμογή το 2027 θα οδηγήσει αναπόφευκτα σε σημαντική αύξηση των τιμών ζώνης, ιδιαίτερα σε αστικά κέντρα, τουριστικές περιοχές και ζώνες υψηλής ζήτησης. Αν δεν υπάρξει καμία παρέμβαση στον ΕΝΦΙΑ, η αύξηση θα μεταφραστεί σε υψηλότερους φόρους για τους ιδιοκτήτες.
Κούρεμα συντελεστών ΕΝΦΙΑ
Για να αποφευχθεί αυτό το σενάριο, ο σχεδιασμός προβλέπει κούρεμα των συντελεστών του ΕΝΦΙΑ. Ενώ η φορολογητέα αξία των ακινήτων θα αυξηθεί, οι συντελεστές που εφαρμόζονται σε αυτήν θα μειωθούν ή θα αναδιαρθρωθούν, ώστε το τελικό ποσό του φόρου να μην αυξηθεί. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι η φορολογική επιβάρυνση θα εξαρτηθεί περισσότερο από τη δομή του φόρου και λιγότερο από την αξία του ακινήτου. Η χρονική συγκυρία της μεταρρύθμισης είναι επίσης καθοριστική, καθώς πρόκειται για μια ευαίσθητη πολιτική απόφαση, που συνδέεται με τον χρόνο διεξαγωγής των εκλογών.
Η σημαντική αύξηση των αντικειμενικών αξιών ενδέχεται να προκαλέσει αντιδράσεις, ιδίως σε περιοχές όπου οι τιμές έχουν εκτοξευθεί λόγω επενδύσεων, τουριστικής ανάπτυξης ή βραχυχρόνιας μίσθωσης. Η κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη προσαρμογής στις συνθήκες της αγοράς και στην προστασία των πολιτών από υπερβολικές επιβαρύνσεις.
Σε κάθε περίπτωση, το 2027 θα αποτελέσει κομβικό έτος για τη φορολόγηση της ακίνητης περιουσίας στην Ελλάδα. Οι τελικές αποφάσεις θα καθορίσουν όχι μόνο το ύψος του ΕΝΦΙΑ, αλλά και μια σειρά από φόρους επί των ακινήτων για τα επόμενα χρόνια.
Παρέμβαση στα κλιμάκια
Η πρόταση που βρίσκεται στο τραπέζι είναι η αναμόρφωση των κλιμακίων. Σήμερα ο ΕΝΦΙΑ υπολογίζεται με βάση συγκεκριμένα εύρη τιμών ζώνης, στα οποία αντιστοιχούν διαφορετικοί συντελεστές. Με την αύξηση των αντικειμενικών αξιών, υπάρχει ο κίνδυνος πολλά ακίνητα να μετακινηθούν σε υψηλότερα κλιμάκια, με αποτέλεσμα να φορολογούνται με μεγαλύτερους συντελεστές. Για να αποφευχθεί αυτό, αναμένεται αναπροσαρμογή των ορίων των κλιμακίων, ώστε να απορροφηθεί μέρος της αύξησης. Με αυτόν τον τρόπο, ένα ακίνητο που αυξάνει την αντικειμενική του αξία δεν θα μεταπηδά αυτόματα σε πολύ υψηλότερη φορολογική κατηγορία.
Παράλληλα, εξετάζεται η μείωση των βασικών συντελεστών σε όλα ή σε συγκεκριμένα κλιμάκια. Η μείωση αυτή ενδέχεται να είναι πιο μεγάλη στα χαμηλά και μεσαία επίπεδα αξιών, όπου εντοπίζεται η πλειονότητα των ιδιοκτητών. Στόχος είναι να προστατευτούν τα νοικοκυριά που διαθέτουν κύρια κατοικία ή μικρή ακίνητη περιουσία, ώστε να μην επιβαρυνθούν από την αύξηση των αντικειμενικών τιμών.
Στο κάδρο και ο συμπληρωματικός φόρος
Επιπλέον, αναμένεται να υπάρξουν παρεμβάσεις και στον συμπληρωματικό φόρο. Αν και τα τελευταία χρόνια έχει περιοριστεί η σημασία του, εξακολουθεί να επηρεάζει ιδιοκτήτες με μεγαλύτερη ακίνητη περιουσία. Η αύξηση των αντικειμενικών αξιών θα μπορούσε να οδηγήσει περισσότερους φορολογούμενους σε αυτό το καθεστώς. Για τον λόγο αυτό, εξετάζεται είτε η αύξηση του αφορολόγητου ορίου είτε η αναπροσαρμογή των συντελεστών, ώστε να μην υπάρξει απότομη αύξηση της επιβάρυνσης.
Ακόμα ένα σημαντικό στοιχείο είναι ότι οι παρεμβάσεις δεν θα περιοριστούν αποκλειστικά στον ΕΝΦΙΑ. Η αναθεώρησή τους θα εκτοξεύσει στα ύψη 20 φόρους και τέλη που βαρύνουν σήμερα τα ακίνητα, με κυριότερους τους φόρους μεταβίβασης, τη στιγμή που η κυβέρνηση εξετάζει μέτρα που θα οδηγήσουν στη μείωση των επιβαρύνσεων. Με το σχεδιαζόμενο καθεστώς, δεν θα υπάρξουν αυξήσεις σε φόρους και τέλη που επιβαρύνουν τα ακίνητα, όπως:
- Ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα από εκμίσθωση / δωρεάν παραχώρηση χρήσης ακινήτου
- Τεκμαρτό εισόδημα ιδιοχρησιμοποίησης επαγγελματικής στέγης
- Τεκμήριο διαβίωσης σε ιδιόκτητη ή μισθωμένη κατοικία
- ΕΝΦΙΑ
- Συμπληρωματικός φόρος επί συνόλου περιουσίας
- Τέλος Ακίνητης Περιουσίας
- Φόρος Ακίνητης Περιουσίας
- ΦΠΑ στην αγορά νεόδμητων κτισμάτων και στην αντιπαροχή
- Φόρος Μεταβίβασης / Χρησικτησίας Ακινήτων
- Αναλογικό τέλος μεταγραφής μεταβιβαστικών συμβολαίων
- Φόρος Κληρονομιάς ή Γονικής Παροχής ακινήτων
- Φόρος Δωρεάς ακινήτων
- Αναλογικό τέλος μεταγραφής δωρεών και γονικών παροχών
- Αναλογικό τέλος κτηματογράφησης προς το "Ελληνικό Κτηματολόγιο"
- Πολεοδομικά πρόστιμα κατασκευής ή διατήρησης αυθαιρέτων
- Εισφορές σε γη και χρήμα για ένταξη σε σχέδια πόλεων
Το μοντέλο που φαίνεται να κερδίζει έδαφος βασίζεται σε μια "διπλή κίνηση": από τη μία πλευρά, αύξηση των αντικειμενικών αξιών για λόγους ευθυγράμμισης με την αγορά και, από την άλλη, μείωση ή αναδιάρθρωση του ΕΝΦΙΑ για λόγους κοινωνικής ισορροπίας. Η επιτυχία των παρεμβάσεων θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο αυτές οι δύο κινήσεις θα εξισορροπηθούν αποτελεσματικά.
Εάν οι μειώσεις στους συντελεστές είναι επαρκείς και στοχευμένες, είναι πιθανό μεγάλο μέρος των ιδιοκτητών να δει μικρές ή μηδενικές αυξήσεις στον φόρο, παρά τη σημαντική άνοδο των αντικειμενικών αξιών. Αντίθετα, αν οι παρεμβάσεις δεν είναι αρκετές, τότε η αύξηση των αξιών θα μετακυλιστεί στους φορολογούμενους, οδηγώντας σε μεγαλύτερες επιβαρύνσεις.
Αναδημοσίευση από την εφημερίδα "Κεφάλαια" της 2ας Μαΐου
Πηγή: capital.gr
