Ιδιαιτέρως οξυμένο είναι σήμερα το στεγαστικό ζήτημα στην Ελλάδα σήμερα, κυρίως επειδή έχουν αυξηθεί οι τιμές σε κατοικίες και ενοίκια, ενώ την κατάσταση επιδεινώνουν η φορολογική
επιβάρυνση των ακινήτων και το αυξημένο λειτουργικό κόστος τους.
Ως αντίβαρο στην τρέχουσα συγκυρία έρχεται να λειτουργήσει το μοντέλο της κοινωνικής αντιπαροχής, διά του οποίου πρόκειται να δημιουργηθούν νέες κατοικίες με προσιτό μίσθωμα.
Ψηλά οι τιμές διαμερισμάτων και ενοικίων
Όπως αναφέρει η Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας της Τράπεζας της Ελλάδος για τον Μάιο του 2026, οι τιμές των διαμερισμάτων σε ονομαστικούς όρους αυξήθηκαν το 2025 κατά 7,8% σε ετήσια βάση. πλέον έχουν υπερβεί το προηγούμενο ιστορικό υψηλό του 2008.
Επιπρόσθετα, οι τιμές των νέων διαμερισμάτων (ηλικίας έως 5 ετών) το 2025 αυξήθηκαν με μέσο ετήσιο ρυθμό 7,4% (2025:113,8), ενώ οι τιμές των παλαιών διαμερισμάτων παρουσίασαν άνοδο κατά 8,1% σε ετήσια βάση και ο σχετικός δείκτης τιμών διαμορφώθηκε το 2025 σε 105,4.
Ισχυροί ετήσιοι ρυθμοί αύξησης των τιμών των διαμερισμάτων καταγράφηκαν στη Θεσσαλονίκη (9,6%), ενώ στην Αθήνα το ποσοστό διαμορφώθηκε στο 6,2%, με τον δείκτη τιμών το 2025 να διαμορφώνεται σε 113,1.
Αντίστοιχη είναι και η εξέλιξη του επιπέδου των ενοικίων, με τον σχετικό δείκτη τιμών να διαμορφώνεται σε 116,1 με βάση τα στοιχεία του δ΄ τριμήνου του 2025, έναντι 106,8 το δ΄ τρίμηνο του 2024.
Πού αποδίδεται η στεγαστική κρίση;
Στην υπερβάλλουσα ζήτηση έναντι της διαθέσιμης προσφοράς αποδίδει η Έκθεση της ΤτΕ τη συνεχιζόμενη αύξηση των τιμών των οικιστικών ακινήτων στην Ελλάδα.
Η ισχυρή ζήτηση από το εξωτερικό αποτυπώνεται στην εξέλιξη των ξένων άμεσων επενδύσεων σε ακίνητα, οι οποίες κατά την περίοδο ανόδου των τιμών (2018–2025) διαμορφώ θηκαν κατά μέσο όρο σε 1,6 δισεκ. ευρώ ετησίως, έναντι περίπου 170 εκατ. ευρώ ετησίως κατά την περίοδο υποχώρησης των τιμών (2008–2017).
Από την πλευρά της προσφοράς, η περιορισμένη διαθεσιμότητα κατοικιών αντανακλά τόσο την απόσυρση μέρους του υφιστάμενου αποθέματος κατοικιών από την αγορά όσο και τον διαχρονικά υποτονικό ρυθμό αναπλήρωσής του.
Ο αυξημένος αριθμός κενών ακινήτων αποδίδεται, μεταξύ άλλων, στην καθυστέρηση της διευθέτησης του ιδιωτικού χρέους και στη δέσμευση ακινήτων ως εξασφαλίσεων μη εξυπηρετούμενων δανείων τα οποία τελούν υπό διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης, με αποτέλεσμα τα ακίνητα αυτά να παραμένουν εκτός της αγοράς.
Σημαντικός είναι δε και ο αριθμός των ακινήτων που διατίθενται στην αγορά βραχυχρόνιας μίσθωσης. Σύμφωνα με την Έκθεση, ο αριθμός καταλυμάτων με οριστική εγγραφή στο Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Μίσθωσης για το 2024 ανέρχεται σε 207.572 ακίνητα.
Υποτονική η αναπλήρωση αποθέματος ακινήτων
Την ίδια στιγμή, ο ρυθμός αναπλήρωσης του αποθέματος οικιστικών ακινήτων έχει παραμείνει υποτονικός, καθώς η ακαθάριστη προστιθέμενη αξία του κατασκευαστικού τομέα διατηρείται επί σειρά ετών σε επίπεδο κοντά στο 2% του ΑΕΠ (δ΄ τρίμηνο του 2025: 2,2%).
Παράλληλα, η ιδιωτική οικοδομική δραστηριότητα επιβραδύνθηκε το 2025 σε σύγκριση με το 2024. Όπως τονίζει η ΤτΕ, οι αριθμοί των οικοδομικών αδειών που εκδόθηκαν μειώθηκαν κατά 2,4%, και ειδικότερα κατά 9,4% σε όρους επιφάνειας και κατά 2,4% σε όρους όγκου.
Η συμβολή της κοινωνικής αντιπαροχής
Για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης εκδόθηκε πρόσφατα η πρώτη από τις δύο ΚΥΑ σχετικά με την εφαρμογή της πολιτικής της κοινωνικής αντιπαροχής.
Σκοπός της απόφασης είναι να αξιοποιηθούν ακίνητα που έμεναν κενά για χρονιά, και να διατεθούν έπειτα με προσιτό μίσθωμα σε νέα ζευγάρια, πολύτεκνες, τρίτεκνες και μονογονεϊκές οικογένειες, καθώς και σε χαμηλόμισθα νοικοκυριά.
Το ανώτατο όριο του μισθώματος θα καθορίζεται από το αρμόδιο υπουργείο, ενώ δίνεται και η δυνατότητα εξαγοράς μετά από δέκα χρόνια συνεπούς μίσθωσης.
Μιλώντας στο ΟΤ Delphi Economic Forum XI και στοv δημοσιογράφο του OT, Χρήστο Κολώνα ο αναπληρωτής CEO του Υπερταμείου Πάνος Σταμπουλίδης, ανέφερε ότι το μοντέλο της κοινωνικής αντιπαροχής βασίζεται στην ενεργοποίηση ακινήτων του Ελληνικού Δημοσίου, τα οποία προτείνονται από το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.
Από το σύνολο των κατοικιών που θα δημιουργήσουν ιδιώτες κατασκευαστές, τουλάχιστον το 30% θα επιστρέφει στο Δημόσιο, προκειμένου να αξιοποιηθεί με κοινωνικά κριτήρια και προσιτό μίσθωμα.
Το μοντέλο αυτό αναμένεται να ενισχύσει το απόθεμα προσιτής κατοικίας και να ανακουφίσει πολλά νοικοκυριά στην παρούσα συγκυρία.
Πηγή: Οικονομικός Ταχυδρόμος
