Tο Ταμείο Ανάκαμψης εισέρχεται πλέον στην πιο κρίσιμη καμπή του, με την κυβέρνηση να βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα εξαιρετικά ασφυκτικό χρονοδιάγραμμα για να ολοκληρώσει έργα, ορόσημα και διαδικασίες πριν από το οριστικό κλείσιμο του προγράμματος στα τέλη Σεπτεμβρίου.
Μπορεί τα μέχρι σήμερα στοιχεία εκτέλεσης να επιτρέπουν στο οικονομικό επιτελείο να μιλά για μια συνολικά επιτυχημένη πορεία, ωστόσο όσο πλησιάζει το τέλος, τόσο περισσότερο αναδεικνύονται οι δυσκολίες, οι καθυστερήσεις αλλά και οι αναγκαίες διορθωτικές κινήσεις που πρέπει να γίνουν ώστε να μη χαθούν κοινοτικοί πόροι.
Το σπριντ για το Ταμείο Ανάκαμψης
Αυτό ήταν και το βασικό μήνυμα που επιχείρησε να περάσει μέσω του OT News στο Meganews, ο αναπληρωτής διοικητής του Ταμείου Ανάκαμψης, Ορέστης Καβαλάκης, περιγράφοντας την εικόνα μιας χώρας που βρίσκεται «στο σπριντ ενός μαραθωνίου». Μια φράση που συμπυκνώνει την πίεση των επόμενων μηνών καθώς η Ελλάδα καλείται μέσα σε ελάχιστο χρόνο να ολοκληρώσει τις τελευταίες εκκρεμότητες ενός σχεδίου ύψους 36 δισ. ευρώ, υπό τη στενή παρακολούθηση της Κομισιόν και με απολύτως κλειδωμένες ευρωπαϊκές προθεσμίες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο διοικητής του Ταμείου, μέχρι σήμερα έχουν εισρεύσει στη χώρα 24,6 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 68% του συνολικού προϋπολογισμού του ελληνικού σχεδίου «Ελλάδα 2.0».
Παράλληλα, έχουν ολοκληρωθεί 204 ορόσημα και έχουν κλείσει επιτυχώς επτά αιτήματα πληρωμής. Το επόμενο βήμα είναι η κατάθεση του όγδοου αιτήματος πληρωμής, το οποίο αφορά τόσο επιχορηγήσεις όσο και δάνεια, ενώ το ένατο αίτημα το τελευταίο θα πρέπει να ολοκληρωθεί έως τις 30 Σεπτεμβρίου, ημερομηνία που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί αδιαπραγμάτευτη για όλα τα κράτη-μέλη.
Πίσω όμως από τη θετική εικόνα των εκταμιεύσεων, βρίσκεται μια ιδιαίτερα δύσκολη άσκηση συντονισμού, καθώς όσο το πρόγραμμα πλησιάζει στο τέλος του, τόσο αυξάνονται οι κίνδυνοι καθυστερήσεων σε έργα, διαγωνισμούς, παραδόσεις και παραλαβές.
Δεν είναι τυχαίο ότι η κυβέρνηση έχει ήδη καταθέσει πρόταση αναθεώρησης του ελληνικού σχεδίου προς τις Βρυξέλλες, επιχειρώντας ουσιαστικά να «διορθώσει» έργα ή στόχους που εμφανίζουν προβλήματα υλοποίησης.
Ακόμη και μικρές καθυστερήσεις σε κρίσιμα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης μπορούν να δημιουργήσουν αλυσιδωτές πιέσεις στο τελικό κλείσιμο
Η αναθεώρηση ως «σωσίβιο» για τα έργα στο Ταμείο Ανάκαμψης
Ο ίδιος ο κ. Καβαλάκης χαρακτήρισε την αναθεώρηση «τεχνικό αλλά αναγκαίο εργαλείο προσαρμογής», εξηγώντας ότι στόχος είναι να γίνουν εγκαίρως αλλαγές σε χρονοδιαγράμματα ή ποσοτικούς στόχους όπου διαπιστώνεται ρίσκο μη ολοκλήρωσης. Η τοποθέτηση αυτή ουσιαστικά επιβεβαιώνει ότι το τελευταίο στάδιο του Ταμείου δεν είναι μια τυπική διαδικασία κλεισίματος, αλλά μια περίοδος έντονης διαπραγμάτευσης και καθημερινής παρακολούθησης έργων, ώστε να μη δημιουργηθούν «κόκκινες ζώνες» λίγο πριν από τη λήξη του προγράμματος.
Το μεγάλο στοίχημα πλέον είναι διπλό. Από τη μία πλευρά, η κυβέρνηση πρέπει να εξασφαλίσει ότι η αναθεώρηση θα λάβει θετική αξιολόγηση από τις υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και στη συνέχεια θα εγκριθεί από το ECOFIN του Ιουλίου. Από την άλλη, θα πρέπει ταυτόχρονα να «τρέξουν» οι τελικές παραδόσεις έργων, οι πιστοποιήσεις και οι παραλαβές μέσα στο καλοκαίρι, προκειμένου να είναι δυνατή η υποβολή του τελικού αιτήματος πληρωμής τον Σεπτέμβριο.
Οι ημερομηνίες είναι απολύτως δεσμευτικές και η Κομισιόν έχει ήδη ξεκαθαρίσει προς όλα τα κράτη-μέλη ότι δεν πρόκειται να υπάρξει δημοσιονομική ευελιξία μετά το τέλος Σεπτεμβρίου. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μικρές καθυστερήσεις σε κρίσιμα έργα μπορούν να δημιουργήσουν αλυσιδωτές πιέσεις στο τελικό κλείσιμο.
Το στοίχημα του Σεπτεμβρίου και η «ασπίδα» των δανείων
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και η συζήτηση για το δανειακό σκέλος του Ταμείου, όπου το τελευταίο διάστημα διατυπώνονται ερωτήματα για το κατά πόσο οι επενδύσεις προχωρούν με την ταχύτητα που είχε αρχικά υπολογιστεί. Ο κ. Καβαλάκης ξεκαθάρισε ότι οι δεσμεύσεις του Ταμείου όσο αναφορά τα έργα του δανειακού σκέλους αφορούν κυρίως τις συμβασιοποιήσεις των έργων και όχι την πλήρη ολοκλήρωσή τους.
Με άλλα λόγια, το κρίσιμο για τις Βρυξέλλες είναι να έχουν υπογραφεί οι συμβάσεις και να έχουν δεσμευθεί οι πόροι, ακόμη κι αν η φυσική ολοκλήρωση ορισμένων επενδύσεων συνεχιστεί και μετά το τυπικό τέλος του προγράμματος. Πρόκειται για μια διευκρίνιση με ιδιαίτερη σημασία, καθώς αποτυπώνει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν πολλές επιχειρήσεις στην υλοποίηση σύνθετων επενδυτικών σχεδίων μέσα σε τόσο περιορισμένα χρονικά περιθώρια.
Τα χαμηλότοκα δάνεια
Το οικονομικό επιτελείο εξακολουθεί πάντως να παρουσιάζει ως βασικό success story το πρόγραμμα χαμηλότοκων δανείων προς τις επιχειρήσεις, ύψους άνω των 13 δισ. ευρώ, το οποίο χαρακτηρίζεται ως ένα από τα μεγαλύτερα αντίστοιχα επενδυτικά εργαλεία στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η κυβέρνηση θεωρεί ότι το συγκεκριμένο πρόγραμμα δεν θα αφήσει μόνο βραχυπρόθεσμο αποτύπωμα στην ανάπτυξη, αλλά θα αποτελέσει και πρότυπο για τα επόμενα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία που θα σχεδιαστούν μετά το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης.
Ωστόσο, όσο πλησιάζει το φθινόπωρο, το βασικό ερώτημα παραμένει ανοιχτό είναι εάν μπορεί η Ελλάδα να κλείσει εγκαίρως το πιο φιλόδοξο επενδυτικό πρόγραμμα της τελευταίας δεκαετίας χωρίς σημαντικές απώλειες, μεταφορές έργων ή νέες καθυστερήσεις; Η απάντηση θα δοθεί μέσα στους επόμενους μήνες.
Πηγή: Οικονομικός Ταχυδρόμος
