ΗΠΑ και Ιράν φαίνεται να πλησιάζουν στην υπογραφή μιας συμφωνίας για το εκ νέου άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, την ώρα που οι ηγέτες των χωρών της G7 ετοιμάζονται να συναντηθούν την επόμενη εβδομάδα, σύμφωνα με ανώτερους αξιωματούχους.
Όπως αναφέρει το Bloomberg, ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος άφησε να εννοηθεί ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται κοντά σε συμφωνία, κάτι που επιβεβαίωσε και αξιωματούχος χώρας της G7, ο οποίος μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας.
Ένας ακόμη αξιωματούχος της G7 σημείωσε ότι η συμφωνία αναμένεται να λάβει τη μορφή μνημονίου συναντίληψης (MoU) και όχι τελικής συμφωνίας, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω διαπραγματεύσεων.
Η φετινή σύνοδος κορυφής της G7 θα πραγματοποιηθεί στο Εβιάν, στις γαλλικές Άλπεις, από τις 15 έως τις 17 Ιουνίου. Η Γενεύη, που βρίσκεται σε μικρή απόσταση, εξετάζεται ως πιθανή τοποθεσία για την υπογραφή της συμφωνίας, ακόμη και την Κυριακή 14 Ιουνίου 2026, σύμφωνα με πηγές που παρακολουθούν στενά τις συνομιλίες.
Ιρανικά ΜΜΕ επιβεβαιώνουν σχέδιο συμφωνίας 14 σημείων ΗΠΑ και Ιράν
Τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης επιβεβαίωσαν το πρωί της Παρασκευής την ύπαρξη σχεδίου συμφωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες για τον τερματισμό της σύγκρουσης, επισημαίνοντας ότι το κείμενο περιλαμβάνει την άρση των κυρώσεων, την απόσυρση αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων από περιοχές γύρω από το Ιράν και τον τερματισμό του ναυτικού αποκλεισμού.
Όπως διευκρινίζεται, «το σχέδιο πρέπει να οριστικοποιηθεί στα αρμόδια θεσμικά όργανα», γεγονός που υποδηλώνει ότι οι διαδικασίες βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη.
Οι λεπτομέρειες της συμφωνίας
Σύμφωνα με τα ιρανικά ΜΜΕ, «δημοσιεύτηκαν νέες λεπτομέρειες του σχεδίου συμφωνίας 14 σημείων Ιράν–ΗΠΑ». Η συμφωνία, όπως μεταδίδεται, περιλαμβάνει τη δέσμευση των ΗΠΑ για άρση των κυρώσεων, την απόσυρση των δυνάμεών τους γύρω από το Ιράν, την άρση του ναυτικού αποκλεισμού και το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
Παράλληλα, προβλέπεται η άρση των κυρώσεων στον τομέα του πετρελαίου και η αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων, μέτρα που θεωρούνται καθοριστικά για την οικονομική ανάκαμψη της χώρας.
Οι ΗΠΑ πρέπει να παρουσιάσουν σχέδιο ανοικοδόμησης του Ιράν
Όπως αναφέρεται, «οι ΗΠΑ υποχρεούνται να παρουσιάσουν ένα σχέδιο για την ανοικοδόμηση της οικονομίας του Ιράν», ενώ οι τελικές διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο χωρών θα επικεντρωθούν σε πυρηνικά και οικονομικά ζητήματα, χωρίς να συζητηθεί το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν. Το κείμενο της συμφωνίας, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, αναμένεται να εγκριθεί από τα αρμόδια θεσμικά όργανα.
Ένα νέο μνημόνιο συνεννόησης ΗΠΑ – Ιράν, το οποίο ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υποστηρίζει ότι θα υπογραφεί σύντομα, προβλέπει την άμεση επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ χωρίς διόδια και την παροχή ελάφρυνσης κυρώσεων προς την Τεχεράνη, υπό την προϋπόθεση της συμμόρφωσης, σύμφωνα με διπλωμάτη μίας εκ των χωρών-μεσολαβητών και Αμερικανό αξιωματούχο.
Το μνημόνιο θεωρείται κρίσιμο, καθώς θα παρατείνει την κατάπαυση του πυρός για 60 ημέρες — συμπεριλαμβανομένης της περιοχής του Λιβάνου — διάστημα κατά το οποίο θα διεξαχθούν συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Το κείμενο περιλαμβάνει πλαίσιο για τη διαχείριση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου της Τεχεράνης, ενώ οποιαδήποτε περαιτέρω ενέργεια θα εξαρτηθεί από μια δεύτερη, πιο λεπτομερή συμφωνία.
Διπλωμάτης από μία εκ των χωρών-μεσολαβητών ανέφερε ότι «οι ΗΠΑ και το Ιράν έχουν συμφωνήσει στο κείμενο της συμφωνίας», επισημαίνοντας ωστόσο πως απαιτείται ακόμη η τελική έγκριση. Μέχρι το βράδυ της Πέμπτης, η συμφωνία είχε εγκριθεί σε υψηλό επίπεδο στην ιρανική πλευρά, όχι όμως από τον Ανώτατο Ηγέτη Μοτζταμπά Χαμενεΐ, σύμφωνα με δύο πηγές με γνώση των διαπραγματεύσεων.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι αναμένει τελετή υπογραφής μέσα στο Σαββατοκύριακο, ενώ εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών ανέφερε πως η Τεχεράνη «δεν έχει λάβει ακόμη οριστική απόφαση». Ο Λευκός Οίκος είχε εκτιμήσει και στο παρελθόν ότι η συμφωνία ήταν κοντά, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Αυτή τη φορά, ο διπλωμάτης εξέφρασε αισιοδοξία ότι το κείμενο θα διατηρηθεί.
Την Πέμπτη, τέσσερα αεροσκάφη C-17 της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ αναχώρησαν για την Ευρώπη, μεταφέροντας εξοπλισμό ενόψει πιθανής μετάβασης του αντιπροέδρου Βανς στη Γενεύη για την τελετή υπογραφής.
Παρασκηνιακές διαβουλεύσεις
Σύμφωνα με διπλωμάτες από δύο χώρες-μεσολαβητές και δύο Αμερικανούς αξιωματούχους, η προκαταρκτική συμφωνία επιτεύχθηκε το βράδυ της Τετάρτης, ύστερα από πολύωρες συνομιλίες μεταξύ του Καταριανού μεσολαβητή Αλί Αλ-Θαουαντί και του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί.
Πηγή: tanea.gr
