Παρότι οι Βρυξέλλες μιλούν για μείωση των αφίξεων μεταναστών, οι αυστηρότεροι κανόνες για το άσυλο και οι συμφωνίες της ΕΕ με αφρικανικές χώρες φαίνεται ότι θα έχουν μόνο προσωρινά αποτελέσματα Τα αυστηρότερα σύνορα της ΕΕ και οι συμφωνίες με τις αφρικανικές χώρες για τη
Παρότι οι Βρυξέλλες μιλούν για μείωση των αφίξεων μεταναστών, οι αυστηρότεροι κανόνες για το άσυλο και οι συμφωνίες της ΕΕ με αφρικανικές χώρες φαίνεται ότι θα έχουν μόνο προσωρινά αποτελέσματα
Τα αυστηρότερα σύνορα της ΕΕ και οι συμφωνίες με τις αφρικανικές χώρες για τη μετανάστευση δεν κατάφεραν να μειώσουν τον αριθμό των αναχωρήσεων από την Αφρική, αλλά απλώς εκτρέψαν προσωρινά τις παράνομες διαδρομές, σύμφωνα με έκθεση του Διεθνούς Κέντρου για την Ανάπτυξη της Μεταναστευτικής Πολιτικής (ICMPD), την οποία εξέτασε το Euronews.
Το ICMPD, ένας οργανισμός που συνεργάζεται με την ΕΕ και τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για την ανάπτυξη μεταναστευτικών πολιτικών, ανέλυσε τις κύριες τάσεις κινητικότητας στην υποσαχάρια Αφρική, αποκαλύπτοντας ότι πρόσφατα μοτίβα δείχνουν ότι οι εντατικοποιημένοι έλεγχοι δεν μειώνουν απαραίτητα τη συνολική κινητικότητα, αλλά αντίθετα την ανακατευθύνουν σε εναλλακτικές, συχνά μακρύτερες και πιο επικίνδυνες διαδρομές, αναφέρει η έκθεση.
Οι αφρικανικές συμφωνίες
Τα τελευταία χρόνια, η ΕΕ έχει επεκτείνει τις συνεργασίες της στον τομέα της μετανάστευσης με αφρικανικές χώρες όπως η Τυνησία, η Αίγυπτος, το Μαρόκο, η Σενεγάλη και η Μαυριτανία.
Οι συμφωνίες αυτές συνήθως περιλαμβάνουν την ενίσχυση των συνοριακών ελέγχων από τις τοπικές αρχές για τον περιορισμό των παράνομων αναχωρήσεων προς την Ευρώπη, ενώ η ΕΕ παρέχει οικονομική στήριξη και επενδύει σε ένα ευρύ φάσμα αναπτυξιακών και συνεργατικών έργων ως αντάλλαγμα.
Ταυτόχρονα, η ΕΕ αναθεώρησε το εσωτερικό της πλαίσιο διαχείρισης της μετανάστευσης μέσω του Συμφώνου για το Άσυλο και τη Μετανάστευση, ενός πακέτου νόμων που εγκρίθηκε κατά τη διάρκεια της προηγούμενης θητείας και το οποίο εναρμονίζει τις διασυνοριακές διαδικασίες και θεσπίζει κοινούς κανόνες για τη διαχείριση των παράνομων αφίξεων στα κράτη μέλη.
Οι μεταρρυθμίσεις μείωσαν την πρόσβαση στο άσυλο και τις συνολικές αφίξεις στην Ευρώπη.
Ωστόσο, η κατάσταση θα μπορούσε να εξελιχθεί με διαφορετικούς τρόπους, συμπεριλαμβανομένης της εμφάνισης νέων διαδρομών κατά πάσα πιθανότητα και αυτών προς την Ευρώπη.
Η ενίσχυση των συνοριακών ελέγχων σε βασικές μεταναστευτικές διαδρομές αναμένεται να αναδιαμορφώσει περαιτέρω τις διαδρομές το 2026, χωρίς να μειώσει ουσιαστικά τα συνολικά επίπεδα κινητικότητας, αναφέρει το έγγραφο.
Eye on Africa Ghana signs security partnership with the EU
https://t.co/JYR0NPybKM pic.twitter.com/btkPnI4CycFRANCE 24 English (@France24_en) March 24, 2026
Νέες ροές προς την Ευρώπη;
Σε αρκετές περιπτώσεις, η ΕΕ έχει επισημάνει τη μείωση του αριθμού των υπηκόων τρίτων χωρών, κυρίως από την Αφρική, τη Μέση Ανατολή και την Κεντρική Ασία, που φτάνουν στην Ευρώπη μέσω αφρικανικών διαδρομών διέλευσης.
Ωστόσο, η αναδιαμόρφωση της κινητικότητας θα μπορούσε επίσης να οδηγήσει σε νέες παράτυπες ροές προς την Ευρώπη, ιδίως λαμβάνοντας υπόψη τον αντίκτυπο που μπορεί να έχει η αστάθεια στη Μέση Ανατολή στην κινητικότητα στην Αφρική.
Ο αντίκτυπος αυτών των κλιμακώσεων δεν μπορεί να εκτιμηθεί κατά τη στιγμή της σύνταξης του παρόντος εγγράφου ωστόσο, δεν μπορεί να αποκλειστεί ότι οι μετανάστες από την Αφρική που κατευθύνονται προς τις χώρες του Κόλπου ενδέχεται να επιθυμούν να αναζητήσουν εναλλακτικούς προορισμούς το 2026, συμπεριλαμβανομένης της Ευρώπης, αναφέρει το έγγραφο.
Η παράνομη διαδρομή από το Κέρας της Αφρικής μέσω της Σομαλίας και του Τζιμπουτί προς τις χώρες του Κόλπου εξακολουθεί να είναι μία από τις πιο χρησιμοποιούμενες.
Στοιχεία από τον Οργανισμό Μετανάστευσης των Ηνωμένων Εθνών (IOM) δείχνουν ότι σημειώθηκε απότομη αύξηση των αναχωρήσεων από την υποσαχάρια Αφρική προς τις χώρες του Κόλπου κατά 34% μεταξύ 2024 και 2025.
Βασικές αιτίες και διαφοροποίηση των διαδρομών
Η ενίσχυση των συνοριακών ελέγχων αναδιαμορφώνει την κινητικότητα, αλλά δεν αντιμετωπίζει τους διαρθρωτικούς παράγοντες της μετανάστευσης, όπως οι παρατεταμένες συγκρούσεις ή η ανασφάλεια, η σημαντική δημογραφική αύξηση, η περιορισμένη απορρόφηση εργατικού δυναμικού, οι κλιματικές κρίσεις, καθώς και οι πρόσφατες δραστικές περικοπές στην ανθρωπιστική βοήθεια από τις κυβερνήσεις των ΗΠΑ και της Ευρώπης, αναφέρει το έγγραφο.
Ωστόσο, ο αριθμός των αφίξεων στην Ευρώπη είναι προσωρινά χαμηλότερος.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της ευρωπαϊκής υπηρεσίας συνόρων Frontex, οι παράνομες διαβάσεις στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ μειώθηκαν κατά περισσότερο από το ένα τέταρτο (26 %) το 2025.
Η πιο απότομη μείωση σημειώθηκε στη διαδρομή της Δυτικής Αφρικής, η οποία θα μπορούσε να εξηγηθεί από τις πρόσφατες συνεργασίες μεταξύ της ΕΕ και βασικών αφρικανικών χωρών (Μαρόκο, Σενεγάλη και Μαυριτανία), αναφέρει το έγγραφο.
Ωστόσο, η διαδρομή από τη Μαυριτανία προς τις Καναρίους Νήσους έχει εκτραπεί. Οι αναχωρήσεις πραγματοποιούνται πλέον από τη Γκάμπια ή τη Γουινέα, σύμφωνα με το έγγραφο, καθιστώντας τη διαδρομή μέσω θαλάσσης μακρύτερη και πιο επικίνδυνη.
Η Frontex ανέφερε επίσης ότι η μεταναστευτική διαδρομή της Ανατολικής Μεσογείου προς την Ευρώπη κατέγραψε συνολικά λιγότερο έντονη μείωση, καθώς ο διάδρομος που συνδέει την Ανατολική Λιβύη με την Κρήτη παρέμεινε ενεργός και μάλιστα τριπλασιάστηκε το 2025.
Πηγή: in.gr
