Του Δημήτρη Γκάτσιου Αντιμέτωποι με την "τέλεια καταιγίδα" που δημιουργεί σε γεωπολιτικό, οικονομικό και ενεργειακό επίπεδο το ντόμινο της πολεμικής σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, οι "27" ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης συναντώνται σήμερα στις Βρυξέλλες και σε ένα "ραντεβού", το
Του Δημήτρη Γκάτσιου
Αντιμέτωποι με την "τέλεια καταιγίδα" που δημιουργεί σε γεωπολιτικό, οικονομικό και ενεργειακό επίπεδο το ντόμινο της πολεμικής σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, οι "27" ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης συναντώνται σήμερα στις Βρυξέλλες και σε ένα "ραντεβού", το οποίο αναμένεται να λάβει χαρακτηριστικά μαραθωνίου, λόγω της πολυπλοκότητας των καταιγιστικών εξελίξεων. Οι οικονομίες των κρατών-μελών δέχονται ήδη τα πρώτα πλήγματα της σύρραξης στην ευρύτερη περιοχή των ανατολικών συνόρων της Ένωσης, το ενδεχόμενο μίας ενεργειακής κρίσης μετατρέπεται σε "ελέφαντα" στο δωμάτιο των διευρυμένων συνομιλιών και η Αθήνα πρωτοστατεί στην ανάγκη να λάβει άμεσα σάρκα και οστά ένα σχέδιο στοχευμένης στήριξης καταναλωτών και επιχειρήσεων, προκειμένου οι "27" πρωτεύουσες να μη βρεθούν και πάλι αντιμέτωπες με τα απόνερα μίας αβελτηρίας τύπου 2022. Όταν η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία δημιούργησε ένα πιεστικό περιβάλλον στο ενεργειακό κόστος, με τις Βρυξέλλες να αντιδρούν με χρονοκαθυστέρηση, παρά τα γενικευμένα σήματα των χωρών του ευρωπαϊκού Νότου. Η ανταγωνιστικότητα, το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, η κατάσταση στην Ουκρανία, οι τελευταίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, οι επιπτώσεις τους και η ευρωπαϊκή αντίδραση, η ευρωπαϊκή ασφάλεια και άμυνα και το Μεταναστευτικό είναι τα βασικά θέματα στην ατζέντα της Συνόδου Κορυφής. Ωστόσο, σε αυτό τοmomentumτης μεγάλης γεωπολιτικής ρευστότητας, που συμπορεύεται με τις αβεβαιότητες για τη διάρκεια και την ένταση της κρίσης στη Μέση Ανατολή, οι ηγέτες θα κληθούν να τοποθετηθούν για τις κοινές δράσεις που πρέπει να αναληφθούν, χωρίς ωστόσο (τουλάχιστον μέχρι αυτήν την ώρα) να δημιουργούνται κοινές αντιλήψεις και ένα συμπαγές μπλοκ.
Οι ελληνικές θέσεις
Ο πρωθυπουργός προσέρχεται στις εργασίες της Συνόδου Κορυφής των "27" με συγκεκριμένες θέσεις. Και οι θέσεις αυτές έχουν ως πυροδότη την ανάγκη για άμεση υιοθέτηση ενός πλάνου, το οποίο θα είναι έτοιμο να εφαρμοστεί ανά πάσα στιγμή και θα σταθεί αρωγός στους προϋπολογισμούς εκατομμυρίων νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Όπως αναφέρουν κυβερνητικά στελέχη που συνοδεύουν τον κ. Μητσοτάκη στη βελγική πρωτεύουσα, η Αθήνα θα διαμηνύσει ότι η Ευρώπη πρέπει να στηριχτεί στα διδάγματα από την ενεργειακή κρίση του 2022, μετά την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Όπως έχει αναφέρει ήδη ο πρωθυπουργός (και θα το επαναλάβει στις παρεμβάσεις που θα πραγματοποιήσει εντός του Συμβουλίου) πυξίδα σε όλες τις αποφάσεις θα πρέπει να είναι η αγοραστική δύναμη των πολιτών, η οποία είναι η άλλη όψη της ανταγωνιστικότητας. "Εφόσον χρειαστεί, η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να έχει έτοιμο ένα σχέδιο που θα προσφέρει προσωρινή και στοχευμένη στήριξη σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά", είναι το κεντρικό μήνυμα που εκπέμπει η Ελλάδα στις υπόλοιπες 26 χώρες της Ένωσης, με την Αθήνα να είναι καταρχάς θετική στις προτάσεις που περιλαμβάνονται στην επιστολή που απηύθυνε στους ηγέτες ενόψει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν. Ωστόσο, όπως σχολιάζουν στελέχη της κυβέρνησης, δεν πρέπει να παραγνωρίζει κανείς το γεγονός ότι σήμερα η κρίση εκκινεί από άλλη βάση. Δηλαδή, από υψηλότερες τιμές φυσικού αερίου και ρύπων. Επομένως, οι όποιες προτάσεις δεν πρέπει να προσθέτουν επιπλέον βάρος.
Στην επιστολή της προς τους "27", η κ. Φον Ντερ Λάιεν φέρνει στο προσκήνιο ένα "πακέτο" άμεσων και μεσοπρόθεσμων παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση των αυξανόμενων τιμών ενέργειας στην Ευρώπη, αφήνοντας, παράλληλα, ανοιχτό το ενδεχόμενο εθνικών μηχανισμών έκτακτης ανάγκης για τον περιορισμό των επιπτώσεων από τις υψηλές τιμές φυσικού αερίου στην ηλεκτρική ενέργεια, υπό την προϋπόθεση να μη διαταραχθεί η ενιαία αγορά ή να αυξηθεί η ζήτηση στα ορυκτά καύσιμα. Η πρόεδρος της Κομισιόν τονίζει ότι η Ευρώπη πρέπει να κινηθεί ταυτόχρονα σε τέσσερα μέτωπα, που καθορίζουν την τελική τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας. Δηλαδή, το κόστος παραγωγής, τις χρεώσεις δικτύου, τη φορολογία και το κόστος άνθρακα.
Σε παράλληλο χρόνο και με το βλέμμα εστιασμένο στα εντός των τειχών μηνύματα, συνεχίζονται οι αναφορές που αφήνουν ανοιχτό παράθυρο για νέο κύκλο παρεμβάσεων θωράκισης της κοινωνίας. "Θα είμαστε δίπλα σε κάθε Ελληνίδα, σε κάθε Έλληνα, σε κάθε επιχείρηση. Μπορούμε να το πούμε αυτό σήμερα. Αλλά από εκεί και πέρα πρέπει να μπορέσει, αν μιλάμε για μια κρίση η οποία θα είναι πιο διαρκής και πιο βαθιά, να το πει και η Ευρώπη, όχι μόνο η Ελλάδα. Είμαστε ακόμη σε ένα πέπλο αβεβαιότητας για τη διάρκεια της κρίσης και για το βάθος της. Σίγουρα όμως έχουμε τα αντανακλαστικά, είμαστε από πάνω από το πρόβλημα. Το παρακολουθούμε διαρκώς, διαρκώς βλέπουμε τι συμβαίνει στο πεδίο. Το αν τα Στενά του Ορμούζ θα μείνουν κλειστά για λίγες ακόμη μέρες ή για ένα μεγαλύτερο διάστημα, θα καθορίσει το εύρος και το βάθος της παρέμβασης. Εγώ αυτό που μπορώ να πω σήμερα, όπως λέει και ο πρωθυπουργός, θα είμαστε εκεί για να στηρίξουμε την κάθε οικογένεια και τον κάθε συμπολίτη μας", επεσήμανε (Mega) ο πρόεδρος τουEurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης. "Ο πρωθυπουργός ανέφερε τον ειδικό φόρο κατανάλωσης ως ένα παράδειγμα μέτρου το οποίο θα προκύψει στο πλαίσιο μίας ευρωπαϊκής και συντονισμένης προσπάθειας. Δηλαδή, να το πω κάθετα, αυτό είναι ένα μέτρο το οποίο χωρίς ευρωπαϊκές ευελιξίες δεν θα μπορούσε να υλοποιηθεί. Χωρίς ευρωπαϊκές ευελιξίες όμως μπορούμε να κάνουμε άλλα μέτρα. Όπως π.χ. εκείνα τα οποία κάναμε το 2022. Να το πω ευθέως, τα πιο στοχευμένα. Μέτρα όπως ένα Fuel Pass, το οποίο έρχεται να στηρίξει τους πιο ευάλωτους, εκείνους που το έχουν περισσότερο ανάγκη", σημείωσε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας.
Ο πόλεμος στο Ιράν
Πέραν του περιβάλλοντος της ενέργειας, ο κ. Μητσοτάκης στη Σύνοδο των "27" αναμένεται να αναδείξει το γεγονός ότι η αμυντική στήριξη που παρείχε η Ελλάδα στην Κυπριακή Δημοκρατία (μία κίνηση που έδειξε το δρόμο και στις μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες) ήταν η επίδειξη ευρωπαϊκής αλληλεγγύης στην πράξη και μάλιστα χωρίς να έχει ενεργοποιηθεί το άρθρο 42.7. Όπως τονίζουν στενοί συνεργάτες του πρωθυπουργού, οι σημερινές εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή δικαιώνουν τον κ. Μητσοτάκη, ο οποίος επέμεινε στις τοποθετήσεις του στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ότι η αμυντική στρατηγική της Ένωσης πρέπει να έχει προσέγγιση 360 μοιρών. Δηλαδή, η Ευρώπη να είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει τις απειλές όχι μόνο στα ανατολικά, αλλά και στα νότια σύνορά της. Η θέση της Ελλάδας είναι ότι στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να είναι η επίτευξη διπλωματικής λύσης με το Ιράν, που θα αντιμετωπίζει όλες τις πτυχές. Με βασική αυτήν του πυρηνικού και βαλλιστικού προγράμματος της Τεχεράνης. Σε κάθε περίπτωση, το διαρκές σήμα σχετίζεται με το γεγονός ότι η Αθήνα δεν εμπλέκεται στις πολεμικές επιχειρήσεις και δεν προτίθεται να εμπλακεί σε πιθανή επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ.
Πηγή: capital.gr
