Η ελληνική οικονομία βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή, την οποία περιέγραψαν αρκετοί ομιλητές, οι οποίοι συμμετείχαν χθες στο 7ο OT FORUM. Μετά από μια δεκαπενταετία διαδοχικών κρίσεων – από τη δημοσιονομική κατάρρευση και τα μνημόνια έως την πανδημία, την ενεργειακή κρίση και τις γεωπολιτικές αναταράξεις – η χώρα καταγράφει πλέον θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης, αύξηση των επενδύσεων και βελτίωση των βασικών δημοσιονομικών δεικτών.
Ωστόσο, η επόμενη ημέρα προβάλλει πιο απαιτητική. Η διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής, η προσέλκυση νέων κεφαλαίων, η ενίσχυση της παραγωγικότητας, η αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος και η διάχυση των οφελών της ανάπτυξης σε ολόκληρη την κοινωνία αναδείχθηκαν ως βασικές προκλήσεις κατά τη διάρκεια των συζητήσεων της χθεσινής πρώτης μέρας του 7ου OT Forum.
Εξάρχου: Προϋπόθεση η πολιτική σταθερότητα για τις επενδύσεις
Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου AKTOR, Αλέξανδρος Εξάρχου, υποστήριξε ότι η μακρά περίοδος δημοσιονομικής προσαρμογής αρχίζει πλέον να αποδίδει απτά αποτελέσματα, καθώς η Ελλάδα προσελκύει ολοένα και περισσότερα ξένα κεφάλαια.
Όπως σημείωσε, οι βάσεις που δημιουργήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια επιτρέπουν πλέον στη χώρα να διεκδικεί σημαντικές επενδύσεις, ενώ εκτίμησε ότι μετά το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης η ιδιωτική οικονομία μπορεί να αναλάβει τον ρόλο της κινητοποίησης νέων κεφαλαίων.
Ο κ. Εξάρχου αναφέρθηκε ως ενδεικτικά παραδείγματα στις πρόσφατες ομολογιακές εκδόσεις, στην αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της Credia Bank και στη χρηματοδότηση της ΔΕΗ, υπογραμμίζοντας ότι οι διεθνείς επενδυτές εμφανίζονται πλέον πρόθυμοι να τοποθετήσουν ίδια κεφάλαια στην ελληνική αγορά.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η πολιτική σταθερότητα και η προσήλωση στη δημοσιονομική πειθαρχία αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις για τη συνέχιση αυτής της πορείας. «Το να επανέλθουμε στο 2010 είναι πολύ εύκολο», τόνισε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι οποιαδήποτε αμφισβήτηση της οικονομικής σταθερότητας θα μπορούσε να ανακόψει το επενδυτικό ενδιαφέρον.
Καραμούζης: Ισχυρές επιδόσεις των επιχειρήσεων παρά τις κρίσεις
Στη δυναμική που έχει αναπτύξει ο επιχειρηματικός τομέας τα τελευταία χρόνια αναφέρθηκε ο Γενικός Διευθυντής Εταιρικής και Επενδυτικής Τραπεζικής στην Εθνική Τράπεζα Ελλάδος, Βασίλης Καραμούζης, επισημαίνοντας ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις κατάφεραν να διατηρήσουν υψηλή επενδυτική διάθεση παρά τις αλλεπάλληλες κρίσεις που σημάδεψαν την τελευταία δεκαετία.
Όπως ανέφερε, από το 2017 μέχρι σήμερα τόσο το ΑΕΠ όσο και η απασχόληση έχουν αυξηθεί κατά περίπου 16%-17% σε σταθερές τιμές, ενώ οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου – εξαιρουμένων των κατασκευών – έχουν ενισχυθεί κατά περίπου 70%, επανερχόμενες στα επίπεδα του 2007. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην εκρηκτική άνοδο των κατασκευών μετά το 2020.
Παράλληλα, σημείωσε ότι ο συνολικός κύκλος εργασιών των ελληνικών επιχειρήσεων ξεπέρασε τα 500 δισ. ευρώ το 2025, ενώ τα λειτουργικά κέρδη προσέγγισαν τα 50 δισ. ευρώ, στοιχεία που αποτυπώνουν τη σημαντική ενίσχυση της επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Βέττας: Η ανάπτυξη απαιτεί μια πιο ανοιχτή οικονομία
Από την πλευρά του, ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, Νίκος Βέττας, υποστήριξε ότι η ελληνική οικονομία εισέρχεται πλέον σε μια νέα φάση, κατά την οποία οι υψηλοί ρυθμοί μεγέθυνσης των τελευταίων ετών δεν θα μπορούν να θεωρούνται δεδομένοι.
Όπως εξήγησε, η χώρα εξαντλεί σταδιακά τα εύκολα περιθώρια ανάπτυξης και θα χρειαστεί να αναζητήσει νέες πηγές παραγωγικότητας και ανταγωνιστικότητας. Κεντρικός άξονας αυτής της προσπάθειας, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η στενότερη διασύνδεση με την ευρωπαϊκή και τη διεθνή οικονομία.
Ο κ. Βέττας υπογράμμισε ότι η χώρα θα χρειαστεί να προσελκύσει νέους εργαζόμενους, επιχειρηματίες και επενδυτές, ακόμη και αν αυτό συνεπάγεται εντονότερο ανταγωνισμό σε ορισμένους κλάδους. «Όσο πιο ανοιχτό γίνει το σύστημα της ελληνικής οικονομίας τόσο πιο πιθανό θα είναι ότι θα αλλάξουμε επίπεδο ευημερίας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ανδρέου: Οι κρίσεις έγιναν η νέα κανονικότητα
Στις βαθιές αλλαγές που έχουν επιφέρει οι συνεχείς κρίσεις στον τρόπο λειτουργίας των επιχειρήσεων αναφέρθηκε ο Partner, Senior Advisor on Strategy & Markets in PwC Greece Κωνσταντίνος Ανδρέου.
Όπως τόνισε, οι επιχειρήσεις είχαν συνηθίσει επί δεκαετίες να δραστηριοποιούνται σε ένα περιβάλλον σχετικής σταθερότητας, όμως πλέον η αβεβαιότητα αποτελεί μόνιμο χαρακτηριστικό της οικονομικής πραγματικότητας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι εταιρείες δυσκολεύονται να σχεδιάσουν σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα και δίνουν πλέον μεγαλύτερη έμφαση στην ευελιξία και την ταχεία προσαρμογή. Ταυτόχρονα, η κλιματική αλλαγή και η ψηφιακή μετάβαση δημιουργούν νέες προκλήσεις αλλά και ευκαιρίες, οδηγώντας σε σημαντικό επαναπροσδιορισμό των επιχειρηματικών μοντέλων.
Μπανίλα: Περισσότερη ανθεκτικότητα και καλύτερη διαχείριση ρευστότητας
Η Βοηθός Γενική Διευθύντρια Ειδικών Πιστοδοτήσεων και Επενδυτικής Τραπεζικής στην Εθνική Τράπεζα Αθηνά Μπανίλα σημείωσε ότι η διαρκής αλληλουχία κρίσεων δεν έχει ανατρέψει τον επενδυτικό προσανατολισμό των ελληνικών επιχειρήσεων, έχει όμως μεταβάλει τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζουν και υλοποιούν τα επιχειρηματικά τους πλάνα.
Όπως ανέφερε, οι επενδύσεις στην Ελλάδα αυξήθηκαν από το 11% του ΑΕΠ το 2020 στο 17% το 2025, γεγονός που αποδεικνύει ότι η διάθεση για ανάπτυξη παραμένει ισχυρή.
Η ίδια υπογράμμισε ότι οι επιχειρήσεις δίνουν πλέον ιδιαίτερη έμφαση στην ανθεκτικότητα, στη διατήρηση ισχυρής ρευστότητας και στη δημιουργία πιο αποτελεσματικών χρηματοοικονομικών δομών, ώστε να μπορούν να ανταποκρίνονται σε έκτακτες συνθήκες και απρόβλεπτες αναταράξεις.
Καφούνης: Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις εξακολουθούν να πιέζονται
Την εικόνα της πραγματικής οικονομίας μετέφερε ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ Σταύρος Καφούνης, εστιάζοντας στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Παρά τη βελτίωση των μακροοικονομικών δεικτών, σημείωσε ότι η αγορά εξακολουθεί να λειτουργεί υπό σημαντικές πιέσεις. Η παρατεταμένη ακρίβεια έχει περιορίσει το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, επηρεάζοντας την κατανάλωση, ενώ ταυτόχρονα έχει αυξήσει αισθητά το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων.
Κατά συνέπεια, πολλές μικρομεσαίες επιχειρήσεις καλούνται να διαχειριστούν ένα ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον, παρά τη συνολική βελτίωση της οικονομικής εικόνας της χώρας.
Τσακλόγλου: Το δημογραφικό απειλεί την αγορά εργασίας και το ασφαλιστικό
Ιδιαίτερη έμφαση στο δημογραφικό πρόβλημα έδωσε ο καθηγητής του ΟΠΑ και πρώην υφυπουργός Εργασίας Παναγιώτης Τσακλόγλουυ, χαρακτηρίζοντάς το μία από τις μεγαλύτερες παγκόσμιες προκλήσεις των επόμενων δεκαετιών.
Όπως εξήγησε, η μείωση των γεννήσεων σε συνδυασμό με την αύξηση του προσδόκιμου ζωής οδηγεί σε γηραιότερους πληθυσμούς και δημιουργεί σημαντικές πιέσεις τόσο στην αγορά εργασίας όσο και στα ασφαλιστικά συστήματα.
Ο κ. Τσακλόγλου υπογράμμισε ότι η Ελλάδα διαθέτει ακόμη ανεκμετάλλευτα περιθώρια αύξησης της συμμετοχής στην αγορά εργασίας, ιδιαίτερα μεταξύ των γυναικών, των νέων, των ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας και των ατόμων με αναπηρία.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η μετανάστευση θα συνεχίσει να αποτελεί αναγκαίο εργαλείο για την κάλυψη ελλείψεων σε συγκεκριμένους κλάδους, υπό την προϋπόθεση ότι θα εξασφαλίζονται η συμπληρωματικότητα δεξιοτήτων και η ομαλή κοινωνική ένταξη των εργαζομένων.
Λιάκος: Η ανάπτυξη πρέπει να φτάσει σε ολόκληρη την κοινωνία
Ο οικονομολόγος Δημήτρης Λιάκος αναγνώρισε ότι η ελληνική οικονομία έχει καταγράψει ουσιαστική πρόοδο μετά την έξοδο από τα μνημόνια, με αύξηση των επενδύσεων και βελτίωση της δυναμικής του δημόσιου χρέους.
Τόνισε ότι η σημερινή εικόνα είναι αποτέλεσμα μιας μακράς πορείας στην οποία συνέβαλαν διαδοχικές κυβερνήσεις, επισημαίνοντας ότι οι συγκρίσεις πρέπει να γίνονται σε μεγαλύτερο ιστορικό βάθος.
Ταυτόχρονα, υπογράμμισε ότι ένα σημαντικό τμήμα της κοινωνίας εξακολουθεί να αισθάνεται ότι δεν συμμετέχει στα οφέλη της ανάπτυξης. Η ακρίβεια, το κόστος στέγασης και οι αυξημένες δαπάνες διαβίωσης εντείνουν την αίσθηση των ανισοτήτων και αναδεικνύουν την ανάγκη δημιουργίας αποτελεσματικότερων μηχανισμών αναδιανομής.
Αναφερόμενος στην επόμενη ημέρα μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης, υποστήριξε ότι η χώρα οφείλει να διαμορφώσει μια ολοκληρωμένη εθνική αναπτυξιακή στρατηγική, η οποία θα καλύπτει το σύνολο των πεδίων οικονομικής πολιτικής και θα εξασφαλίζει τη συνέχεια της αναπτυξιακής πορείας.
Πηγή: Οικονομικός Ταχυδρόμος
