Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Μια ριζική και άκρως αμφιλεγόμενη στροφή στην ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, με την Ελλάδα να μην ακολουθεί απλώς τις εξελίξεις, αλλά να βρίσκεται στον στενό πυρήνα των χωρών που χαράσσουν τη νέα στρατηγική.
Το Politico επισημαίνει ότι η δημιουργία «κέντρων επιστροφής» (return hubs) εκτός ευρωπαϊκού εδάφους αποτελεί πλέον τον κεντρικό άξονα των Βρυξελλών, με τη Ρουάντα και το Ουζμπεκιστάν να προκρίνονται ως οι βασικοί προορισμοί υποδοχής.
Το μοντέλο της «εξωχώριας» διαχείρισης μεταναστών, που κάποτε φάνταζε ως ακραίο βρετανικό πείραμα (το περίφημο σχέδιο για τη Ρουάντα), υιοθετείται πλέον επισήμως από την ΕΕ. Σε αυτή την προσπάθεια, η Αθήνα έχει συστήσει έναν άτυπο αλλά ισχυρό συνασπισμό μαζί με τη Γερμανία, την Ολλανδία, την Αυστρία και τη Δανία, πιέζοντας για άμεση εφαρμογή.
Το ελληνικό χρονοδιάγραμμα: Συμφωνίες το 2026, λειτουργία το 2027
Η ελληνική κυβέρνηση δεν κρύβει τη βιασύνη της να προχωρήσει το σχέδιο. Ήδη, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει θέσει ένα σαφές και ασφυκτικό χρονοδιάγραμμα, δηλώνοντας ότι στόχος της Αθήνας –και του γκρουπ των χωρών που πρωτοστατούν– είναι να έχουν «κλειδώσει» οι πρώτες διμερείς ή ευρωπαϊκές συμφωνίες με τις τρίτες χώρες εντός του 2026.
Εφόσον το νομικό και διπλωματικό πλαίσιο ολοκληρωθεί φέτος, ο σχεδιασμός προβλέπει ότι αυτά τα κέντρα επιστροφών θα τεθούν σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία το 2027. Βάσει της νέας «Ρύθμισης Επιστροφών» της ΕΕ, στα κέντρα αυτά θα μεταφέρονται με συνοπτικές διαδικασίες οι μετανάστες των οποίων η αίτηση ασύλου έχει απορριφθεί τελεσίδικα, μέχρι να ολοκληρωθεί η απέλασή τους στις χώρες καταγωγής τους.
Γιατί Ρουάντα και Ουζμπεκιστάν;
Η επιλογή των συγκεκριμένων χωρών (στο τραπέζι βρίσκεται και η Ουγκάντα) δεν είναι τυχαία. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Politico και τις συζητήσεις που γίνονται πίσω από τις κλειστές πόρτες των ευρωπαϊκών θεσμών, η γεωγραφική τους απόσταση από την Ευρώπη θεωρείται το μεγαλύτερο «πλεονέκτημά» τους.
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι –μεταξύ των οποίων και η ελληνική πλευρά– εκτιμούν ότι χώρες της Βόρειας Αφρικής, όπως η Λιβύη ή η Αίγυπτος, αν και πιο κοντά, εγκυμονούν τεράστιους κινδύνους. Η λειτουργία τέτοιων κέντρων εκεί φοβούνται ότι θα μετατρεπόταν σε «μαγνήτη» για τα δίκτυα των διακινητών, δημιουργώντας νέες, ανεξέλεγκτες μεταναστευτικές ροές προς τη Μεσόγειο και τα ελληνικά νησιά. Αντιθέτως, η μεταφορά χιλιάδων ανθρώπων στην καρδιά της Αφρικής ή της Κεντρικής Ασίας θεωρείται ότι θα λειτουργήσει αποτρεπτικά, κόβοντας κάθε ελπίδα προσέγγισης της Ευρώπης.
Η πολιτική ανάγνωση και τα ανθρώπινα δικαιώματα
Η ένθερμη υποστήριξη αυτού του σχεδίου από την Ελλάδα υποδηλώνει τη σαφή πρόθεση της κυβέρνησης να σκληρύνει περαιτέρω τη στάση της στο μεταναστευτικό, αναζητώντας πλέον λύσεις «out of the box» (και κυρίως εκτός ευρωπαϊκών συνόρων). Η Αθήνα, φέροντας το βάρος της χώρας πρώτης υποδοχής, επιχειρεί να μετακυλίσει το πρόβλημα των επιστροφών, οι οποίες ιστορικά παρουσιάζουν εξαιρετικά χαμηλά ποσοστά υλοποίησης.
Ωστόσο, η μετατροπή τρίτων, φτωχότερων χωρών σε «αποθήκες» ανθρώπων εγείρει σφοδρές αντιδράσεις. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων προειδοποιούν ότι η ΕΕ νίπτει τας χείρας της, εξάγοντας το μεταναστευτικό της πρόβλημα σε κράτη όπου ο σεβασμός στα ανθρώπινα δικαιώματα και οι συνθήκες διαβίωσης είναι από επισφαλή έως ανύπαρκτα. Το κατά πόσο αυτός ο «ελληνικής έμπνευσης» και ευρωπαϊκής υλοποίησης σχεδιασμός θα αντέξει στις δικαστικές προσφυγές –που ήδη ετοιμάζονται– μένει να φανεί τους επόμενους, κρίσιμους μήνες του 2026.
Πηγή: in.gr
