Η οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών Ελλάδας - Λιβύης είναι στις προτεραιότητες της Αθήνας ενάντια στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, ενώ θέλει διατήρηση των ισορροπιών στις σχέσεις με Τρίπολη - Βεγγάζη.
Τις δικές της ισορροπίες ανάμεσα σε Τρίπολη και Βεγγάζη αναζητά η Αθήνα, επιδιώκοντας να αποφύγει λάθη του παρελθόντος και να μείνει πιστή στην προσπάθεια διατήρησης ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας τόσο με τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Λιβύης όσο και με τη διοίκηση της Ανατολικής Λιβύης. Ιδιαίτερης σημασίας χαρακτηρίζονται για την Αθήνα και οι συνομιλίες για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών που έχουν ξεκινήσει ανάμεσα στην διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Λιβύης που εδρεύει στην Τρίπολη και στην επικεφαλής της ελληνικής ομάδας διαπραγμάτευσης, την Υφυπουργό Εξωτερικών, Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, καθώς σε περίπτωση που καταλήξουν σε αποτέλεσμα, σε βάθος χρόνου θα πρέπει να σημάνουν να καταργηθεί το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο η Ελλάδα θεωρεί ανυπόστατο και παράνομο όσον αφορά τη μία εκ των δύο συμβαλλόμενων πλευρών.
Το στοίχημα της Αθήνας
Το στοίχημα είναι εξαιρετικά δύσκολο, με δεδομένο μάλιστα ότι η Τρίπολη έχει ιδιαίτερα στενές σχέσεις με την Άγκυρα, ενώ η Τουρκία προσπαθεί να αναπτύξει αντίστοιχα κανάλια διαλόγου και με την Βεγγάζη.
Σε αυτό το πλαίσιο, η εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών, Λάνα Ζωχιού την Πέμπτη 18/6, τόνισε ιδιαίτερα τη σημασία της πρώτης επίσκεψης του Υπαρχηγού της Γενικής Διοίκησης Λιβυκού Στρατού, της Ανατολικής Λιβύης, Σαντάμ Χαφτάρ, στην Αθήνα, η οποία ακολούθησε την επίσκεψη της Παπαδοπούλου στην Τρίπολη για τις συνομιλίες περί οριοθέτησης στις 10 Ιουνίου, αλλά και την επίσκεψη του Υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, στη Βεγγάζη στις 28 Μαρτίου. Μία επίσκεψη η οποία επιβεβαιώνει, κατά την εκπρόσωπο του ΥΠΕΞ, «την κοινή βούληση για περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας και των διαύλων επικοινωνίας με την Ανατολική Λιβύη».
Η Βεγγάζη
Η Ανατολική Λιβύη έχει πάγια αιτήματα προς την Αθήνα τα οποία μεταξύ άλλων αφορούν την οικονομική συνεργασία και την προώθηση επενδύσεων σε τομείς όπως της ενέργειας και των κατασκευών.
Σημαντικό θέμα που απασχολεί τις σχέσεις Αθήνας – Βεγγάζης από την πλευρά της ελληνικής διπλωματίας είναι η παράτυπη μετανάστευση, με τις δύο πλευρές να συμφωνούν «να εργαστούν από κοινού με σκοπό τη μείωση των ροών προς Κρήτη και Γαύδο». Αναφέρθηκαν, επίσης, «στη σημασία συνέχισης των προγραμμάτων εκπαίδευσης στελεχών της Λιβυκής Ακτοφυλακής στην Ελλάδα».
Οι συνομιλίες με την Τρίπολη και το τουρκολιβυκό μνημόνιο
Οι συνομιλίες της Ελλάδας για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών με τη Λιβύη πραγματοποιούνται με την κυβέρνηση της Τρίπολης καθώς είναι η διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση και σε αυτές δεν συμμετέχουν αξιωματούχοι από την πλευρά της Βεγγάζης, ωστόσο στο πλαίσιο των ισορροπιών και των καλών σχέσεων και με την Ανατολική Λιβύη ενημερώνεται για τις εξελίξεις και η Βεγγάζη, γεγονός που εξηγεί και την αναφορά Γεραπετρίτη στη συνάντηση του με τον υιό Χαφτάρ στο θέμα. Με τον ΥΠΕΞ να βρίσκει ευκαιρία να σημειώσει ότι «προτεραιότητα της Ελλάδας παραμένει η οριοθέτηση αποκλειστικής οικονομικής ζώνης με τη Λιβύη, ως γνήσια γειτονική χώρα με αντικείμενες ακτές, βάσει του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας», όπως ανέφερε η Ζωχιού.
Μία θέση που έχει στόχο τόσο την Τρίπολη και την Άγκυρα όσο και την ίδια τη Βεγγάζη, προκειμένου να μην προχωρήσει σε αναγνώριση του τουρκολιβυκού μνημονίου και να μην περάσει σε μαξιμαλιστικές θέσεις, που θα δυσαρεστούσαν την Αθήνα.
Υπενθυμίζεται ότι τόσο η Τρίπολη όσο και η Βεγγάζη είχαν αντιδράσει αρνητικά στην πρόσκληση ενδιαφέροντος από την ελληνική κυβέρνηση για εξερεύνηση και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων νοτίως της Κρήτης το 2025.
Να σημειωθεί ότι για τη Βεγγάζη οι σχέσεις με την Ελλάδα επιδιώκεται να λειτουργήσουν ως γέφυρα με την ΕΕ, αλλά και υποστηρικτικά στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, όπου η Ελλάδα είναι μη μόνιμο μέλος.
Το ταξίδι της Παπαδοπούλου στην Τρίπολη
Ενδεικτικό των ισορροπιών είναι ότι η Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου μετά το ταξίδι της στην Τρίπολη, όπου σύμφωνα με πληροφορίες του in κατέστη δυνατό να βρεθεί μία αφετηρία για τις τεχνικές συνομιλίες, είχε συνάντηση στην Αθήνα, με τον Γενικό Γραμματέα της Γενικής Διοίκησης του Λιβυκού Εθνικού Στρατού, Στρατηγό Αλ-Ταμίμι.
Απαντώντας σε σχετική ερώτηση του in εάν το θέμα του τουρκολιβυκού μνημονίου, αλλά και του ρόλου της Βεγγάζης στην οριοθέτηση, τέθηκε στις συνομιλίες της Παπαδοπούλου με την Τρίπολη, η Ζωχιού σημείωσε ότι «η θέση μας εκφράστηκε σε όλες τις συναντήσεις για το παράνομο, ανυπόστατο, αλλά και άκυρο τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019, το οποίο καταστρατηγεί το Διεθνές Δίκαιο και, ως εκ τούτου, δεν παράγει κανένα απολύτως έννομο αποτέλεσμα. Οι τεχνικές συνομιλίες με τη Λιβύη λαμβάνουν χώρα στην Τρίπολη, όπως γνωρίζετε. Οι συνομιλίες αυτές και στον πρώτο και στον δεύτερο γύρο είχαν την ίδια σύνθεση. Όμως, κατά τις επαφές του Υπουργού Εξωτερικών και της Υφυπουργού με αξιωματούχους της πλευράς της Βεγγάζης, οι τελευταίοι ενημερώθηκαν για τις εξελίξεις. Αναφορικά με την ερώτησή σας για συγκεκριμένο φορμάτ, αν υπάρξει κάτι νεότερο, θα ανακοινωθεί».
Το προσεχές διάστημα, σε ημερομηνία που αναμένεται να καθοριστεί η επόμενη συνάντηση των τεχνικών κλιμακίων Ελλάδας – Λιβύης για τις θαλάσσιες ζώνες προγραμματίζεται στην Αθήνα.
Η συμφωνία για το οικόπεδο Ο7 της Λιβύης
Αξίζει να σημειωθεί ότι, όπως έγινε γνωστό την Τετάρτη, ο ενεργειακός όμιλος MOL της Ουγγαρίας υπέγραψε συμφωνία κατανομής παραγωγής με τους εταίρους της κοινοπραξίας, την ισπανική πολυεθνική Repsol και την τουρκική ΤΡΑΟ για το θαλάσσιο οικόπεδο Ο7 της Λιβύης, που είναι περίπου 140 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Βεγγάζης και είναι νοτιότερα από την μέση γραμμή του «Νόμου Μανιάτη» του 2011 για τις έρευνες υδρογονανθράκων, στον οποίο σημειώνεται ότι «ελλείψει συμφωνίας οριοθέτησης με γειτονικά κράτη των οποίων οι ακτές είναι παρακείμενες ή αντικείμενες με τις ελληνικές ακτές, το εξωτερικό όριο της υφαλοκρηπίδας και της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης (αφ΄ης κηρυχθεί), είναι η μέση γραμμή, κάθε σημείο της οποίας απέχει ίση απόσταση από τα εγγύτερα σημεία των γραμμών βάσης (τόσο ηπειρωτικών όσο και νησιωτικών) από τις οποίες μετράται το εύρος της αιγιαλίτιδας ζώνης».
Σε επίπεδο σημειολογίας ωστόσο η Τουρκία επιδιώκει να στείλει έστω και εντός αποδεκτών από την Ελλάδα ορίων ένα μήνυμα ότι είναι παρούσα στην περιοχή.
Πηγή: in.gr
