Η εξωτερική πολιτική της ΕΕ χρειάζεται να ενισχυθεί και να γίνει πιο αποτελεσματική, δηλώνει στη συνέντευξή της στα «ΝΕΑ» η ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας και αντιπρόεδρος της Κομισιόν Κάγια Κάλας, επισημαίνοντας ότι θα φέρει σχετικές προτάσεις προς συζήτηση με τους ευρωπαίους ΥΠΕΞ στα τέλη Αυγούστου, στον απόηχο δημοσιευμάτων που υποστήριξαν ότι οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες επιδιώκουν να μειώσουν τις αρμοδιότητές της. Η Κάγια Κάλας μιλάει επίσης για τη συμφωνία Ιράν – ΗΠΑ, το αγκάθι των πυρηνικών, τονίζει την ανάγκη της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, ενώ όσον αφορά τις σχέσεις ΕΕ – Τουρκίας φαίνεται να προκρίνει την ενίσχυσή τους και στον αμυντικό τομέα.
Πώς βλέπετε τον ρόλο σας μετά τα πρόσφατα δημοσιεύματα που βασίζονται σε γαλλική πρόταση σχετικά με σχέδιο των ευρωπαϊκών πρωτευουσών να σας αφαιρέσουν μέρος των εξουσιών, με τα κράτη-μέλη να χειρίζονται άμεσα την εξωτερική πολιτική;
Η ομορφιά βρίσκεται στα μάτια του παρατηρητή, είπε ο Οσκαρ Γουάιλντ. Αν διαβάσετε την πρόταση, υπάρχουν τρεις επιλογές. Είχα συνάντηση με τον γάλλο υπουργό (Ζαν-Νοέλ Μπαρό). Η ιδέα είναι να ενισχύσουν τον ρόλο της ΥΕ/ΑΠ και τον ρόλο της εξωτερικής πολιτικής, για να είναι πιο αποτελεσματική. Θα έχουμε προτάσεις για συζήτηση στο Gymnich (28 Αυγούστου) για να κατανοήσουμε πώς θέλουν οι υπουργοί Εξωτερικών να προχωρήσουμε, αν υπάρχει όρεξη να ξεπεραστούν τα προβλήματα ή θα συνεχίσουμε όπως είμαστε;
Ποια προβλήματα βλέπετε και γιατί δεν μπορούμε να έχουμε μια ενιαία ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική; Είναι το δικαίωμα βέτο το πρόβλημα;
Υπάρχουν πολλά ζητήματα. Ενα είναι σίγουρα ο κανόνας της ομοφωνίας. Δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην βέτο, αλλά ο τρόπος που χρησιμοποιείται είναι στην πραγματικότητα το βέτο. Ενα άλλο είναι ότι συνεργάζομαι με τους υπουργούς Εξωτερικών για να επιτύχω μια κοινή θέση σε διάφορα ζητήματα και στη συνέχεια προσπαθώ να τη μεταφέρω στην Επιτροπή, αλλά δεν έχω λόγο για το πού πηγαίνουν τα χρήματα. Εξωτερική πολιτική και χρηματοδότηση δεν πηγαίνουν προς την ίδια κατεύθυνση. Το ένα χέρι δεν ξέρει τι κάνει το άλλο. Ομως, για να διαδραματίσουμε μεγαλύτερο γεωπολιτικό ρόλο πρέπει να συνεργάζονται. Υπάρχουν πολλά παραδείγματα. Ενα είναι ότι στηρίζουμε χώρες που παρέχουν σημαίες σε σκιώδεις στόλους. Ενα άλλο είναι το Λάος, το οποίο σκεφτόταν να στείλει στρατιώτες για να πολεμήσουν στην Ουκρανία με τη Ρωσία. Τους δίνουμε μεγάλη χρηματοδότηση. Οταν έθεσα το ζήτημα, μου είπαν ότι δεν έχω το δικαίωμα να την αναστείλω. Γι’ αυτό και οι Γάλλοι πρότειναν να ορίσετε την ΥΕ/ΑΠ ως πρώτο αντιπρόεδρο (της Κομισιόν). Να έχετε την εποπτεία του πού πηγαίνει η χρηματοδότηση επειδή δεν είναι αξιόπιστη. Ενα άλλο παράδειγμα. Ζητάμε από τις χώρες που θέλουν να ενταχθούν στην ΕΕ να ευθυγραμμιστούν πλήρως με την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας μας. Υπάρχουν χώρες που δεν ευθυγραμμίζονται, οι οποίες λαμβάνουν μεγαλύτερη χρηματοδότηση από εκείνες που ευθυγραμμίζονται. Η Σερβία είναι μία από αυτές.
Πώς βλέπετε τη συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν, βάσει των όσων γνωρίζουμε μέχρι στιγμής;
Ελπίζουμε ότι το Μνημόνιο Συνεργασίας θα υπογραφεί την Παρασκευή. Είναι σημαντικό να σταματήσει αυτός ο πόλεμος, να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ, αλλά είναι σαφές ότι το δύσκολο κομμάτι ξεκινά τώρα. Είναι το πυρηνικό ζήτημα, αλλά και άλλα κρίσιμα ζητήματα που πρέπει να διαπραγματευτούν. Εχουμε προσφέρει την εμπειρογνωμοσύνη μας σε αυτές τις διαπραγματεύσεις. Οι περιφερειακοί εταίροι θέλουν να συμμετέχουμε.
Το Ιράν;
Ηταν πολύ σαφείς ότι δεν θέλουν να συμμετέχουμε.
Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για να άρει η Ευρώπη τις κυρώσεις στο Ιράν;
Εχουμε κυρώσεις που επανήλθαν μετά την επιστροφή του πυρηνικού ζητήματος. Εάν υπάρξει συμφωνία για τα πυρηνικά και μπορέσουμε να δούμε ποιες είναι οι προϋποθέσεις, μπορούμε επίσης να δούμε εάν τα κράτη-μέλη είναι έτοιμα να άρουν τις κυρώσεις. Επειτα, έχουμε τις κυρώσεις στο καθεστώς των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Εχουμε ακούσει ότι η κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων είναι χειρότερη. Επομένως, είναι πολύ δύσκολο να δούμε ότι τα κράτη-μέλη θα τις άρουν. Εχουμε επίσης τις κυρώσεις για την παρεμπόδιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας. Εάν οι συνθήκες το επιτρέψουν, μπορούμε επίσης να τις εξετάσουμε.
Ποιοι ακριβώς θα είναι οι όροι μας για τα πυρηνικά;
Το θεμελιώδες ζήτημα είναι ότι τα κράτη-μέλη πρέπει να συμφωνήσουν. Για αυτό χρειάζονται επίσης διασφάλιση ότι οι όροι εκπληρώνονται. Πάντα λέγαμε ότι ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας είναι αυτός που στέλνει εμπειρογνώμονες και κάνει ελέγχους.
Ποιος πρέπει να είναι ο συνομιλητής από την πλευρά της ΕΕ; Στην πρώτη πυρηνική συμφωνία, η Κάθριν Αστον ήταν καθοριστική. Βλέπετε τον ρόλο αυτό για σας;
Μπορώ να παίξω αυτόν τον ρόλο εάν τα κράτη-μέλη και τα μέρη της συμφωνίας το χρειάζονται. Εχουμε πυρηνικούς εμπειρογνώμονες στην Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης. Πριν φτάσει το ζήτημα στο επίπεδό μου, η τεχνική εργασία πρέπει να γίνει σε μακρόχρονες και εκτεταμένες ομάδες εργασίας. Δεν μπορώ να διαπραγματευτώ χωρίς τους εμπειρογνώμονες.
Θα διασφαλίσει η συμφωνία Ιράν – ΗΠΑ την ελευθερία της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ; Υπάρχουν αναφορές ότι το Ιράν θα επιβάλει, αν όχι διόδια, τέλη.
Είναι πολύ σαφές από την πλευρά μας ότι δεν μπορούν να υπάρχουν διόδια ή τέλη στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας. Οι εταίροι του Κόλπου και της περιοχής λένε το ίδιο. Μέχρι να είναι τα Στενά ανοιχτά και ελεύθερα για πλοήγηση δεν μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα.
Εχασε ο Τραμπ τον πόλεμο;
Είναι θέμα των ιστορικών να αξιολογούν ποιος κέρδισε ή ποιος έχασε. Τη στιγμή που συμβαίνει δεν είναι ποτέ τόσο σαφές. Τώρα είναι σημαντικό για ολόκληρο τον κόσμο να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ και να τελειώσει ο πόλεμος.
Οσον αφορά τις συνομιλίες με τη Ρωσία, υπάρχουν παρασκηνιακές διαδικασίες για την επεξεργασία μιας ευρωπαϊκής στρατηγικής. Πώς προχωρούν και ποιος πρέπει να ηγηθεί αυτών των διαπραγματεύσεων για την Ευρώπη; Θεωρείτε τον εαυτό σας υποψήφιο, αλλά δεν συμφωνούν όλα τα κράτη-μέλη.
Δεν είναι προσωπικό μου ζήτημα. Στο Gymnich είχαμε τη συζήτηση για τα βασικά ευρωπαϊκά συμφέροντα. Είχαμε επίσης τη συζήτηση ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να είναι μεσολαβητής επειδή έχουμε σαφή συμφέροντα και έχουμε στηρίξει την Ουκρανία. Βάσει των συζητήσεων αυτών επικαιροποίησα το έγγραφο για τα βασικά ευρωπαϊκά συμφέροντα. Αυτό είναι θεμελιώδες για τις διαπραγματεύσεις. Τα κράτη-μέλη είπαν ότι έχουμε θεσμούς (για να ηγηθούν των συνομιλιών). Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο με επικεφαλής τον πρόεδρο Κόστα, την Επιτροπή με επικεφαλής την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, την προεδρία που πηγαίνει στην Ιρλανδία και έπειτα έχουμε και την ΥΕ/ΑΠ. Δεν πρέπει να δημιουργήσουμε νέους θεσμούς. Πολλά κράτη-μέλη, ειδικά αυτά που επηρεάζονται περισσότερο, φοβούνται ότι καμία χώρα, ακόμη και οι μεγάλες, δεν έχουν εντολή να εκπροσωπούν όλους. Οι θεσμοί έχουν την εντολή. Και χρειάζεται κάποιος που καταλαβαίνει τη Ρωσία, που ξέρει τα κόλπα της.
Η σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ θα γίνει στην Τουρκία. Τι πιστεύετε για τις σχέσεις ΕΕ – Τουρκίας, δεδομένου ότι η Τουρκία απειλεί δύο κράτη-μέλη, ενώ ευθυγραμμίζεται μόνο κατά 5% με την εξωτερική πολιτική της ΕΕ;
Αν κοιτάξουμε το γεωπολιτικό πλαίσιο, δεν συμφωνούμε με την Τουρκία σε όλα τα ζητήματα, αλλά πρέπει να συνεργαστούμε μαζί τους. Συνεργαζόμαστε μαζί τους σε θέματα μετανάστευσης, εμπορίου, ενέργειας. Η Τουρκία είναι ένας σημαντικός παράγοντας στην περιοχή, αν δούμε τη Σομαλία, το Σουδάν, τη Μέση Ανατολή. Συνεχίζουμε λοιπόν να συνεργαζόμαστε μαζί τους όσο περισσότερο μπορούμε. Γνωρίζουμε ότι έχουμε κράτη-μέλη που έχουν πολύ κρίσιμα ζητήματα με την Τουρκία. Εχουμε αυτό επίσης κατά νου και το θέτουμε στις επαφές μας με την Τουρκία.
Χρειάζεται η Ευρώπη την Τουρκία στην άμυνα;
Είναι σημαντικό να συνεργαστούμε πραγματικά με την Τουρκία. Στην άμυνα, δεν συμμετέχει στο SAFE. Υπάρχουν κράτη-μέλη που πιέζουν για στενότερη συνεργασία με την Τουρκία και στην άμυνα, επειδή η πλειοψηφία είναι στο ΝΑΤΟ μαζί με την Τουρκία, όπου η Τουρκία παίζει επίσης σημαντικό ρόλο. Προσπαθούμε πραγματικά να βρούμε την ισορροπία.
Πηγή: tanea.gr
